Tekil İleti gösterimi
Eski 06-17-2008, 00:02   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,311
Varsayılan Ynt: BAŞÖRTÜLERİ VE BAŞLIKLAR

Yaşmak:

Yaşmak sözünü, eski Anadolu ile Mısır Memlük kaynaklarından başlayarak görebiliyoruz. Mısır Türklerine ait kaynaklarda, yaşmak ile közenek sözleri, hemen hemen aynı anlamı karşılayan eş sözler gibi, yanyana verilmişlerdi. Közenek sözcüğünün nereden geldiği tam bilinmemesine karşın, bu sözcüğün göz sözcüğünden geldiği sanılmaktadır. Közenekin, kadınlar tarafından kullanılan bir "yüz peçesi" olma ihtimali yüksektir.

Anadolunun bazı yerlerinde peçeye, tütük adı verildiğini, Derleme Sözlüğünden öğreniyoruz. Mısır Türklerine ait kaynaklarda ise, tutuk sözü, yalnızca "örtü" anlamında kullanılmaktaydı. Doğal olarak, tütük ile tutuk sözleri arasındaki ilgi de, şimdilik askıda kalmaktadır.

Anadoluda yaşmak ve yamşak sözleri, bu gün bile bir çok yerlerde yaşamaktadır. Ak-yaşmak deyişi de çok yaygındır. Bu söz gelişlerinin, daha çok kadınların başlarına örttükleri örtü veya tülbentlerin, beyaz renklerinden dolayı ileri geldiği de düşünülebilir.. Çünkü Anadolu kadın başörtüleri arasında, ağ, ağınca, ağince, ak, ak-bez gibi adlar taşıyan, bir çok beyaz örtü tipleri de görüyoruz.

"Tülbend" geleneği de, eski Anadolu kitapları ile Mısır Türklerine ait sözlüklerden itibaren, yaygın bir şekilde görülmeğe başlamıştır. Tülbend türkçede, bazen tulban ve bazen de tulband, tulbant şeklinde söylenerek, aslına göre değişmiştir.

Anadoluda tülbent için ayrıca ak-yaşmak, kıvrak, tartamak, uçtu, yırtma, yirtmeç gibi, çeşitli deyişler de kullanılmıştır. Bunlar, Tarama Sözlüğünde, geniş bir yer tutarlar. Analaşılıyor ki Anadolu Türkleri, tülbenti daha önceki örtülerine benzetmişler ve onun için de çok eski Türk sözlerini kullanmağa devam etmişlerdi. Başörtüleri hakkında da, burada yalnızca iki örnekle yetinmiş olalım.

"Sorguç" sözümüzün de, eski türkçede kadın başörtüsü anlamına gelen, saraguç tan türediğini ayrıca unutmayalım.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56