Tekil İleti gösterimi
Eski 04-07-2009, 21:20   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

BEZEK VE BEZEMEK:

"Bezek" sözünün anlamı, eski Türklerde çok daha genişti. Bu sebeple bezek günümüze kadar gelmiştir. "Ol evin bezedi", yani, "O evini süsledi", gibi. Doğal olarak zamanla , bezemek sözünün anlamıda genişlemiştir. Örnek olarak Kutadgu Biligde, "bu begler kapugın siyaset bezer", yani, "beylerin kapısını siyaset bezer", diyordu. XIII. yüzyılda yaşamış olan Türk şairi Yügneki ise, "dil ve sözü, doğru söz bezer", diyordu. Yine Kutadgu Biligde, "süslü saray" için, "bezeklig saray", sözü kullanılıyordu.

"Bezemek" de, bugünkü anlamına çok yakın idi. XI. yüzyıl Türklerinde, "ev bezendi", "kadın bezendi", yani "uragut bezendi" gibi deyişleri sık sık görebiliyoruz. Bugünkü, "süslendi bezendi" gibi, eski Türkler de, "bezendi kozandı" diyorlardı.Bu sözü özellikle, "kadınların süslenip, bezenmeleri" için söylüyorlardı: Ornek olarak, "kadın süslenip bezendi" demek için, "uragut bezendi kozandı" sözünü kullanıyorlardı. Buradaki uragut, bizim "avrat" sözümüzün eski şekli idi.

Örneklerden de görüldüğü gibi eski Türklerde evi nakışla süslemek ile, bir elbiseyi süslemek arasında, açık bir ayrılık gösterilmiyordu. Harezmşahlar Türk kültür çevresinde, "o, elbisesini süsledi" diyebilmek için, "bezedi tonnı", deyip, geçiyorlardı. Bilindiği üzre Harezm göçmenlerinin Anadolunun kültür gelişmesinde, çok önemli rolleri olmuştu. Bu sözlerin söyleniş ve anlamları, aşağı yukarı bu günkü Anadoluda da değişmemiştir. Mısırdaki Memlük devletinde de, "bezek, bezendi, bezedi" sözlerinin anlamları, Anadoluya paralel olarak gelişmişti. Yalnız onlar, "kadınların ağlık ve pudraları" için, "bezevü", yani, "bezeği", diye, bir deyiş daha çıkarmışlardı. Eski Mısır Türkleri bezemek için, "tonanmak ve könenmek" de, demişlerdi.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56