Tekil İleti gösterimi
Eski 11-22-2009, 18:53   #15
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türklerde Ziraat

EKİN EKME VE TOHUM SERPME:

1. Ekin ekme: "Ekme" deyişi, hemen hemen bütün Türk lehçelerinde aynı anlama gelir. Selçuk çağının başlangıçlarında, öyle anlaşılıyor ki, Türkler, ekmek fiilini, yalnızca "tohum ekmek" anlamına kullanıyordu. Bu çağlarda, "tohum" anlayışına gelen, iki türkçe söz vardır. Bunlar da, "urug" ile "tarıg" sözleridir. Tarıg sözünün, bugünkü tarım deyişi ile ilgili olduğunu daha önce bahsetmiştik. Ziraatle ilgili asıl tohum karşılığı deyiş, tarıg sözüdür. Urug ise, tohum için genel anlayışta kullanılmıştır. Çünkü soy, nesil, zürriyet ve boy da, urug sözü ile ifade edilirdi. Bununla beraber Kaşgarlı Mahmud, "urug ekti" ile "tarıg ekti" deyişlerini, aynı anlamda tercüme etmiştir. Fakat bu tarım ile ilgili deyimlerin çoğu da, tarıg sözü ile söylenmiştir.: Ol, özinge tarıg ekindi,, "o, kendisi için tohum ekti". Tarıg ekildi "tohum ekildi". Ekindi tarıg, "Ekilen tohum", gibi. Ekitmek, ektürmek deyişlerinin her ikisi de, "ektirmek" anlayışına geliyordu. Ekişmek de, "ekmekte yardımlaşmak ve yarış etmek" anlamlarına geliyordu.

Batı Türklüğünde, ek-mek fiili daha yaygın bir hale gelirken, Doğu Türklerinde, tarımak deyişi eski önemini korumağa devam ediyordu. Doğu Türkleri tarımak deyişinin yanında, doğal olarak ekmek sözünü de kullanıyorlardı. Örneğin Kutadgu- Bilig'de "Ne ekersen, o olur", yani "onu biçersin" denirken; onun yanında, "kıra tarıdı" yani "tarlaya tohum ekti" deyişi de kullanılıyordu. Karahanlı çağında "tarla" anlamına kullanılan tarıg sözü, önemini hala saklamakta idi. Halbuki diğer Türklerde tarlag, ekinlig deyişleri çoktan asılmış ve yayılmıştı. "Bu acun içi, bir tarıglıg turur", yani "Bu dünyanın içi, bir tarla gibidir". Ağaç dikmek de, tarıgan agaş deyişinde, yine tarı- fiili ile söylenmiştir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56