Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 10-04-2008, 12:24   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Türklerde ayna


AYNA:


Eski Osmanlı kitaplarında görülen, gözgü ve gözüngü sözleri, Ortaasyadaki eski Türklerin közgü, közüngü sözlerinden başka bir şey değildi. Türkler daha Anadoluya gelmeden önce, bu sözleri söylüyorlardı.

"Batı Türkleri" ayna için yaygın olarak közgü veya gözgü diyorlardı. Bu konuda Yunus Emrenin güzel bir şiirini naklederek başlayalım.

"Dost sureti gözgü durur, bakar kendi yüzün görür,
"Gelsin o kendisüz gelen ben razımı ana derem".


Eski Anadolu kitaplarında, gözgü sözü çok geçer. Anadoluda Türk kültürünün gelişmesinde mühim bir rol oynamış olan Harezmşahlar Türk kültür çevresinde de, aynaya közgü deniliyordu. Zamahşaride, "açtı közgüyi" gibi, bazı türkçe sözler görebiliyoruz. Yine aynı kaynağa sonradan ilave edilmiş moğolca sözlüğe göre ise, Batıya kaymış olan Moğol kesimleri de, Türklerin közgü sözlerini almış ve kullanır olmuşlardı. Orta avrupadaki Kuman Türkleri de aynaya, yine küzgü diyorlardı. Yine Mısır Türklerinde bu söze, köznü olarak rastlamaktayız.

Eski Türklerin közüngü sözü, yalnızca eski uygur yazıları ile Kutadgu Bilig ve Kaşgarlı Mahmud'un kitabında geçiyordu. Bu da eski Anadolu kültürünün ne kadar köklü bir Türk karakteri taşıdığını göstermektedir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 17:28   #2
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



Eski Türk Aynalarının çeşitleri:

1. Cam aynalar: Eski Türkler cam için, sırıçga veya sırıçka derlerdi. Bizim sırça sözümüz de buradan gelmektedir. Anlaşıldığına göre sırça, bazan da ayna karşılığı olarak söyleniyordu. Uygur yazılarında, " Cam veya ayna kadar süzülmüş ve temiz", gibi sözler geçiyordu. Bu sözün eski türkçesi ise şöyleydi: Süzük, arıg sırıçga teg.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 17:35   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



İki yüzlü ayna: XI. yüzyıl Ortaasya Türkleri, "iki yüzlü aynalar" için, " iki yüzlüg közüngü", adı veriyorlardı. XV. yüzyılda, Anadoluda yazılmış olan türkçe kitaplarda ise, "kamer, iki yüzlü bir gözgüye benzer" gibi sözler görmekteyiz.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 17:43   #4
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



Madenden yapılmış aynalar:

Madenden yapılmış aynalar sık sık pas tutardı. Eski Türkler "pas" için, kög derlerdi. Bu deyiş de pasın renginin, göğe çalması sebebi ile, söylenmiş olmalıydı. Bu sebeple XI. yüzyıl Ortaasya Türkleri, -tıpkı bizim gibi- "aynaya pas düştü" karşılığı olarak, ( közüngüge kög tüşdi), diyorlardı. Osmanlılarda da çelik, yani pulad ve pirinç aynalar sıkça görülmekteydi.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 17:49   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



Aynanın kılıfı veya kabı: Özellikle cepte taşınan aynaların, bir de kılıfı vardı. Farslar buna, ayinedan derlerdi. Harezmşahlar Türk kültür çevrasinde ise, "aynanın yüzünü açtı", yani, (açtı közgüning yüzini) gibi sözlerin söylenmiş olduğu görülür. Yine aynı Türk kültür çevresinde bu söz, bazan da "açtı közgüyi" gibi, kısa olarak söyleniyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 17:57   #6
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



Türklerin ayna hakkındaki bazı görüş ve düşünceleri:

Ayna ve su: Nedense eski Türkler, ayna ile suyu karşılaştırmışlardı. Çünkü su da bir ayna gibi idi. "Ayna ile suyun rengi, birbirinden ayrılmaz" : Böyle diyordu, Altın Yaruk. Yani, "Altın ışık" adlı Uygur kitabı. Aslında "süzüklük ve arıglık", eski Türkler tarafından su için söylenen bir özellik idi. Bu özellikler Türkler tarafından da benimsenerek, cam ve ayna için de söylenmişti. "Süzül, arıg sırıçga teg", yani, "süzülmüş arınmış, cam veya ayna gibi"...
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 01-05-2009, 18:03   #7
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türklerde ayna



Aynanın parlaklık ve saydamlığı:

Eski Türklerin, aynayı, bir cama benzettikleri biliniyordu. XIV. yüzyılda Anadoluda yazılmış türkçe kitaplarda bile, "gözgü bigi yıldırardı", yani, " bir ayna gibi parlıyordu", gibi sözler görülmektedir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 04:00.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56