Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 06-14-2008, 17:03   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan ÇİZME VE AYAKKABI

ÇİZME:


Türk çizmelerini de, iki çeşit ve iki şekil içinde toplamak gerekir. Türk çizmeleri çeşit bakımından ikiye ayrılabilirler: 1)- Deri çizme. 2)- keçe çizme. Türk çizmeleri şekil bakımından da, "tam ve yarım çizme" olarak, yine iki bölüme ayrılabilirler.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-14-2008, 17:14   #2
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: ÇİZME VE AYAKKABI

Keçe çizme:

Çizme, doğal olarak her keçeden yapılmazdı. Bunlar için ayrı Türkman keçeleri vardı. Bunlara oyma adı verilirdi. Türklerin bu sözü moğolcaya da girmiştir. Moğollarda "kışlık keçe çizme" için, Oimasun deyişini kullanırlardı. Önemli olan nokta, keçe çizmenin Arap memleketlerinde de giyinilmiş olması ve sözcüklerde de labada, labud sözlerinin "keçe ayakkabı" anlamına gelmesiydi. Bazı sözcüklerde ise, "keçe çizme" anlamları verildiğine rastlanır.

Sıcak memleketlerde keçe çizme giyme adeti, herhalde Türklerden sonra gelmiş olsa gerektir. Araplar, atın eğerinin altına konan keçeye de aynı adı verirlerdi. Halbuki ata keçe koyma adeti İrana, türkçe tegelti, tegeltu sözleri ile birlikte geçmiştir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-16-2008, 15:40   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: ÇİZME VE AYAKKABI

Deri çizme:

"Deri çizme" için söylenen en eski Türk sözü ise, oguk, uguk sözleridir. Tobol ve Kırgız Türk ağızlarında da çizmeye uyuk adı verilir. Deri çizme için söylenen en eski Türk deyişi, herhalde bu olsa gerekti. Etik, etük, ötük, edük deyişleri ise, Kaşgarlı Mahmud zamanında, yalnızca "ayakkabı" için kullanılan sözlerdi. Kaşgarlı Mahmud, bu sözlerin anlamlarını, açık olark tespit etmiştir. Öyle anlaşılıyor ki sonradan etük, edük sözleri, hiç olmazsa "yarım çizme" anlamında da kullanılmağa başlamıştır.

__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-16-2008, 15:50   #4
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: ÇİZME VE AYAKKABI

Edik ve yarım çizmeler:

Bugün Anadolunun bir çok yerlerinde çizme için edik, deyişleri kullanılır. Fakat eski Anadolu metinlerinden anlaşıldığına göre, edik sözü daha çok, "koncu kısa çizmeler" için söyleniyordu. Bunun için de edik, ayakkabı ile ilgili tabirlerle karıştırılıyordu. Tarama sözlüğünde bunun bir çok örneğini buluyoruz. Ahmet Vefik Paşa, mestlerin ve kısmen ince ayakkabıların üzerine çekilen "büyük çizme" leri, daha çok çekme deyişi içinde toplamıştı. Bu söz, Anadoluda Kuşadasından, Azerbaycana kadar söylenir.

Tomak, Ahmet Vefik Paşaya göre, "kalın top çizmelerdir". Öyle anlaşılıyor ki, şekil bakımından biraz da tomağa benzedikleri için, bu adı alıyorlardı. Derleme sözlüğünde tomak, daha çok "koncu yüksek" ayakkabılar için kullanılmaktadır.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-16-2008, 16:08   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: ÇİZME VE AYAKKABI

Kırmızı ve sarı çizme:

"Kırmızı kemer" ile "kırmızı çizme", Ortaasya Türk tarihinde, bir "Hükümdarlık sembolü" idi. Eski Anadolu metinlerinden birinde de, şu cümleyi buluyoruz: "Anı kızıl edügünden bildir ki, Sultanlar adeti kızıl edük geymektir". Anadoluya gelen Avrupalı seyyahlardan Bertrandron de Brocquier de, Anadoludaki Türklerin büyük bir kısmının, "sarı çizme" giydiğini kaydetmiştir. Bu ünlü kaynaktan sonra Redhouse da, "sarı çizme giymek" deyişinin türkçe de, "dünyanın en üst mertebeye ulaşmak" anlamına geldiğini ifade etmekten çekinmemiştir. Anadolu türkçesini çok iyi bilen Ahmet Vefik Paşa ise, "sarı çizme" maddesinin karşılığına "şöhret" demekle, bütün anlayış ile görüşleri onaylamış oluyordu. Evliya Çelebi, Fatihin "asumani çizme" giydiğinden söz açmıştı. Fakat biz bu deyişin, biraz da mecazi anlamda kabul edilmesi kanaatındayız. Anadoludan derlenen sözlerde, farsça çizme anlamına gelen muze, ser-muze, cermuk gibi sözlerin, en ufak bir etki ve izini bile görmüyoruz.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-16-2008, 16:23   #6
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: ÇİZME VE AYAKKABI

AYAKKABI:

Türklerde ayakkabılar çok çeşitlidir. Bu sebeple her ayakkabıya, ayrı bir söz kullanılmıştır. Buna rağmen, bu deyişlerin başında bulunanlar ve en çok kullanılanlar, başmak, edik, çarık, çedik gibi sözlerdir. Sokman sözünü de, bu çok kullanılanlar arasına katabiliriz. Bunların yanında kefiş, kelik, kepiç gibi sözler ise, yabancı kaynaklı gibi görünmektedirler. Fakat bu deyişler de, Anadolu ve Ortaasya Türklerinde, ortak olarak kullanılan sözlerdi. Deri kaloş anlamına gelirdi. Farsça harçın sözü de, türkçeye kalçın şeklinde geçmiştir. Fakat bu geçiş, Türklerin Anadoluya gelişlerinden önce meydana gelmiş olmalıydı.

Aslında bunlar, Anadolu Türklerinde çok az kullanılan sözlerdir. Dede Korkutta Tepegöz Basat'ı "edüginün koncına soktı", dendiğini görüyoruz. Buradaki konç sözü, Türk lehçelerinin en uzaklarından biri sayılan Çuvaşçada bile görülür. "Ökçe" anlamına en eski türkçe bir söz sayılan ultang sözünü de, Anadoludan derlenen sözler arasında, oltan, ortan şeklinde görmek mümkündür.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 19:35.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56