Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türkçe > Sözcük Türetme Alanı

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 10-27-2007, 01:49   #1
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Orun - Mevki, yer, makam

Orun - Mevki, yer, makam.

Bu sözcük de TDK sözlüğünde bulunuyor. Ben Türkiyede kullanıldığına hiç rastlamasam da var. Bu sözcüğü de genel kullanıma kazandırmak için listemize ekleyebiliriz. Tabi üyelerce uygun görüldüğü taktirde. Orun sözcüğü Türk lehçelerinin pek çoğunda kullanılmaktadır.

Bu arada tekrar hatırlatalım. Önerdiğimiz bu sözcükler, mevcut olanları kullanımdan atmak için değil; anlatım gücüne ve akıcı bir dile katkı sağlaması amacıyla bakılmalıdır. Amacımız budur..
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-27-2007, 01:56   #2
Mühendis
Türkçü Toplumcu
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 388
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Anlamını biraz açalım.Pek anlayamadım
__________________
Unutulmuş gariban öğrenci şimdiki yavuz mühendis (:

(öğrenciyken pek bir heyecanlıydı sanki)
Mühendis isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-27-2007, 02:10   #3
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Doğru, anlamını açmakta fayda var.

Mesela, Cumhurbaşkanlığı bir orundur. Gül'ün ornu cumhurbaşkanlığıdır. Ya da Rektörlük bir orundur. Rektörün ornu rektörlüktür. Yani makam ve mevki yerine orun sözcüğü gelebilmektedir.


"Orun" sözcüğüne sesli bir ek geldiğinde, alacağı biçim konusunda bir bilgiye rastlamadım. Yurarıda bu hali "ornu" olarak kullandım, yalnız bu hal: "orunu" biçiminde de olabilir.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-27-2007, 02:14   #4
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Aslında sadece makam değil, kişiye ait yeri de bildirir.

Örneğin:

- Ali ornunda mı? (Ali mekanında mı?)

- Evet, iş yerinde oturuyor.

__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-27-2007, 19:44   #5
Mühendis
Türkçü Toplumcu
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 388
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Sözcük ek aldığında ortadan şekil değiştiriyor. Türkçe olduğundan emin miyiz? Bildiğim kadarıyla Türkçe kelemiler ek alınca şekil değiştirmez. Hint-Avrupa dillerinde ve en çok Arapça'da böyle bir yapı var.
__________________
Unutulmuş gariban öğrenci şimdiki yavuz mühendis (:

(öğrenciyken pek bir heyecanlıydı sanki)
Mühendis isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-27-2007, 20:37   #6
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Yalnız ses düşmesi olayını unutuyorsun.

Örnek:

Boyun: boyun + u =boynu

Karın: karın + ı = karnı

Bağır: bağır + ı = bağrı

Yalnız bu durum her zaman gerçekleşmiyor.

Örnek:

*Sorun: sorun + u = sorunu

*Derin: derin + i = derini

*Yoğun: yoğun + u = yoğunu

Yani böyle bir durum olabiliyor. Ama ben kesin bir şekilde "ornu" yazarak hata etmiş olabilirim. Buna TDK karar versin Daha doğru biçimi "orunu" olabilir. Hatta bu durumu yukarda ekleyeceğim. Aslına bakarsan bende o metni yazarken ikilemde kalarak yazmıştım.

Orun Türkçe kökenlidir.

Or- kökü, Türkçede merkez bildiren bir anlam taşır. Günümüz Türkçesinde yalnız kök haliyle kullanımını yoktur. Ama "or" köküyle türemiş pek çok Türkçe sözcük yer alır.

Örnek: Orta, ordu, or-han, or general, ortanca, ortalık, ortam, ortak.... gibi.

Yani sorun yok
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-28-2007, 04:41   #7
Türk'ÇE
Yönetici
 
Türk'ÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1,835
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

TDK bunu listesine koymuşsa, bizimde bunu dilimizde yaygın olarak kullanmamız gerekli.Bu sözcük aynı anda Divanü lügat-itTürk'de de geçiyor. "Orun yüzünden ayrılıklar çıkıyor." "Görevli kişinin ereği, yeni orun değil, eldeki görevi bitirip yenisini almak olmalıdır"

Diğer arkadaşlar ne düşünüyor ?
__________________


"Biz bu zulmetler içinden çıkarız bir gün olur;
Şarka garba yıldırımlar çakarız bir gün olur.

Kara bulutlar içinden parlayıp şimşek atar,
Gök gürler, dolular yağar; bakarız bir gün olur.

Kafkas, Buhara, Kırım'dan çevrilen hisarları,
Vurur millî külünk ile yıkarız bir gün olur.

Türkistan'ın güneşinden alırız bir kıvılcım;
Cehennem olur cihanı yakarız bir gün olur.

Anadol'dan Hindistan'a geçeriz Temür gibi,
Himalaya dağlarını çalkarız bir gün olur.

Dağıstan, Kırım, Kazan'ı; İran, Turan, Kaşgar'ı,
İttihadın zinciriyle sıkarız bir gün olur.

Bizi boğmak için yurda akan acı selleri,
Dinimizin kuvvetiyle tıkarız bir gün olur.

Türk doğarız, Türk gezeriz, Türk yaşarız dünyada;
Devrilen Moskof elinden çıkarız bir gün olur.

Der Zülâlî, Volga, Tuna, Ceyhun, Araslar gibi
Tuğyan eder deryalara akarız bir gün olur."
Türk'ÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-28-2007, 13:31   #8
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Orun - Mevki, yer, makam

Biz TDK sözlüğüne yeni sözcükler kazandırmak isterken, "orun" hatırlatması zaten sözlükte olan bir kelimemizdir. Bize düşen görev, onu dil dağarcığımıza kazandırmaktır. Yukarıda elde edilecek liste, onları gündeme taşımak içindir.

TDK sözlüğünde bulunmayan sözcükler ise UyanTürk tarafından TDK'na öneri halinde sunulacaktır.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-30-2007, 16:25   #9
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Orun - Mevki, yer, makam

"Orun" sözcüğünü listemize ekliyorum arkadaşlar. İstemeyen ya da başka düşünce belirtmek isteyen arkadaşlarımız var mı?
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-30-2007, 23:09   #10
Göktepe
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Orun - Mevki, yer, makam

Bu konuyu yeni okuma fırsatım oldu..
Sözcüğü çok sevdim.
Kullanım olarak "makam" sözcüğünün tam karşılığı.. Buna ihtiyacımız vardı.. (.
Diğer lehçelerde kullanımının olması benim için bir artı.
Bana sorarsan ekle gitsin.. (:
  Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 06:14.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56