Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 08-03-2007, 05:01   #1
KünAy
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Zeybekler...

Eğilmez başın gibi
Gökler bulutlu Efem,
Dağlar yoldaşın gibi
Sana ne mutlu Efem...

Zeybek...Aslında hangi konu altına yazacağımı bilemedim, Giyim Kuşam'ın altına mı yazsam, Öyküler ve Destanlar'ın altına mı yazsam, Türk Ezgileri'nin altına mı yazsam yoksa Gelenek Görenek Töre'nin mi altına yazsam diye. Her yöreye, her yörenin geçim kaynağına, kültürene göre farklı yorumlanmış Zeybek. Efelerin kıyafetleri bile yöreye göre değişiyor. Yukarda yazdığım ve ikilemde kaldığım tüm konuları içeriyor Zeybek. Giyim Kuşam var, Gelenek var, Ezgi var.. Efelerin giyim kuşamı bize ayrı bir güzellik yansıttığı için bu başlık altına yazmak istedim. İyice araştırmak, belgeselleştirmek lazım aslında Zeybek konusunu. Geçmişten geleceğe sıcak, yürek dolu, yiğitlik dolu bir armağan olsun diye. Muğla Zeybeği, Isparta Zeybeği, Balıkesir Zeybeği(Pamukçu Bengisi), İzmir Zeybeği, Aydın Zeybeği, Denizli Zeybeği ve dahası. Her yöre kendine göre özümsemiş ve kendi ahengiyle oynamış. Ne kadar da güzel.

Muğla Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=rfMraj2_HWw



Yiğitliği ve mertliği ile ünlenen Kerimoğluna yapılan Zeybek;
Yörük Ali - Kerimoğlu Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=yvs7Pd8irOA

Bu da belgesel tarzında anlatımı ile ve türkü sözleri ile Kerimoğlu Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=SVyYxamYXc4

Balıkesir Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=NLdvdJd2q5Y

Tavas Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=0b5gMSfTcOU

Bozdoğan Serenler Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=A7VgtR4RW6A

Kara Ali Koşması
http://www.youtube.com/watch?v=EaFwqZb-0jc

Sabah Namazı Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=scvUszx9goA

ve bir haykırıştır Zeybek (İzlemeniz Tavsiyemdir)
http://www.youtube.com/watch?v=GiWXZCbqdM4

Hayde Efeler haydeeee.....
  Alıntı ile Cevapla
Eski 08-24-2007, 06:20   #2
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Zeybekler...

Ben de bir ekleme yapayım izninle

Kütahya Zeybeği
http://www.youtube.com/watch?v=61c0VVqxvhU

Ortalara doğru Ferace zeybeğinin oyunu giriyor. Tekli bir gösteri. Kesinlikle izlemenizi tavsiye ederim..

http://www.youtube.com/watch?v=LjZNh...elated&search=
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 09-16-2007, 12:14   #3
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Zeybekler...

Eskişehir, Kırka Zeybeği ile ünlüdür. Kırka'lı olduğum için bir kez daha gurur duydum.
  Alıntı ile Cevapla
Eski 09-17-2007, 18:56   #4
ogedai
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Zeybekler...

Denizliliyim gurur duydum. Teşekkürler.
  Alıntı ile Cevapla
Eski 11-03-2007, 15:57   #5
Kahvecioğlu
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Zeybekler...

Teşekkürler arkadaşlar.
Başbuğum Atatürk gibi çok sesli müzik hayranıyım.
Bu da benden olsun.

http://youtube.com/watch?v=j7dEMjk9snA
  Alıntı ile Cevapla
Eski 11-03-2007, 18:24   #6
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Zeybekler...

Alıntı:
Kahvecioğlu Rumuzlu Üyeden Alıntı
Teşekkürler arkadaşlar.
Başbuğum Atatürk gibi çok sesli müzik hayranıyım.
Bu da benden olsun.

http://youtube.com/watch?v=j7dEMjk9snA
Teşekkürler...
  Alıntı ile Cevapla
Eski 11-07-2007, 15:29   #7
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Ynt: Zeybekler...

Oyunu, icradaki özel tavrı ve ağzı, usûlü ile başlı başına bir tür olan Zeybekler'in türsel özelliklerine geçmeden önce, "Zeybek" kelimesinin kökeni hakkında bilgi verilecektir. Gerek zeybek kelimesi, gerekse Zeybek oyunlarının kökenleriyle, Zeybeklerin yaşadıkları yerler hakkında yılardır çok çeşitli ve farklı görüşler ileri sürülmüş ve sürülmektedir.

Orta Asya'dan, Balkanlar'a,Yunanistan'dan Ege Denizi adalarına kadar bir çok yerde "Zeybek" kelime ve oyunlarına sahip çıkmaya çalışmaktadır.

Bu konuda son yıllarda çok geniş bir araştırma yapan Onur Akdoğu, Türk kültürü Dergisi'ne yazdığı geniş açıklamaların sonunda kelimenin tamamen Türkçe kökenli olduğunu çeşitli kaynaklar göstererek açıklamış ve şu bilgileri vermiştir:
"II. yy 'da Efes ve İzmir Beyliklerinin Bizanslılar tarafından İzmir 'de yapılan bir katliamla dağıtılması sonucu Menderes havzasına ve Denizli dağlarına çekilen Türkler içindeki Saybaklar, bu dağlara yerleşmişlerdir. Bizanslılar da bu yüzyıldan başlamak üzere saybakların bulunduğu dağları Salbakos Dağları olarak adlandırmışlardır. Biraz önceki açıklamaların ışığında saybak olarak okunması gereken, dolayısıyla Saybak Dağları olarak çevirdiğimiz dağ ise, bugün Babadağ olarak anılmakta olup, Denizli ile Denizli iline bağlı Sarayköy arasında bulunmaktadır.

Sonuç olarak kelimenin doğru yazılışının saybak olduğunu büyük bir rahatlıkla söyleyebiliriz.

Saybak kelimesi, say ve bak kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir kelimedir.

Divân ü Lügat 'it Türk'te, say, iki değişik anlamda kullanılmış olup, kelimenin birinci anlamı "kara taşlık" olarak belirtilmiştir. Kelime bu anlamda, bazen de bu anlama çok yakın anlamlarda Derleme Sözlüğü 'nde yer almaktada. Gerek Kaşgarlı'nın gerekse TDK'nın saptadığı bu anlamların ortak öğesi ise "taş"tır. Taş ise, sert ve dayanıklı olanı çağrıştırır.

Her ne kadar tesbit ettiğimiz bu anlam konumuzla ilgili gibiyse de, Kaşgarlı 'nın kelimenin diğer karşılığı olarak belirttiğim anlam, daha çok ilgimizi çekmektedir.

Kaşgarlı'nın "say yarık" tanımlaması karşılığı olarak, "vücuda giyilen zırh" anlamını yazdığını görüyoruz. Bunun yanında eserin üçüncü cildinin 15. sahifesinde "yarık" kelimesiyle ilgili ayrıntılı bir açıklama buluyonız. Kaşgarlı'nın açıklamasına göre yarık, "zırha", "kalkan 'a" verilen genel bir isimdir. Ayrıca, zırha "kübeyarık", demir göğüslüye ise "Say yarık" denilir. Kaşgarlı'nın daha sonra tekrar yaptığı "kube yarık" açıklamasında, "demirden yapılmış zırh" karşılığını yazması bize, "zırh" ve "göğüslük"adları altında eskiden askerlerin iki ayrı eşya kullandığını göstermektedir. Zırh ve göğüslük ise, vücuda giyilir. Dolayısıyla say kelimesinin buradan çıkan anlamını koruyucu olarak yorumlamaktayız.

Bak kelimesi ise, saybak kelimesi dikkate alındığında bek kelimesinin kalın sesli ile söylenmesinden, dolayısıyla, say kelimesinin ses uyumunun dikkate alınmasından başka bir şey değildir. Bir başka deyişle, bek kelimesinin kaim sesli ile söylenmiş şekli 'bak'tır. Ahmet'in Âmad ve ya Âmet şeklinde söylenmesi gibi.

Bek kelimesinin anlamı ise, Kaşgarlı 'ya göre "sağlam, sıkı, güçlü"dür.

İşte, Zeybek kelimesinin kökeni saybek kelimesidir. Anlamı da, güçlü koruyucu demektir. Bu kelime Türkçe'nin ses uyumu gereği önce saybak (şaybak), Hammer'de ise şey bek (seybek) olarak telaffuz edilmiştir.

Özellikle geçen yüzyıllar içinde önce saybek, ardından saybak, olan kelime, daha sonra, Batı Anadolu 'da sabaha zabah, sobaya zoba denilmesi gibi, köylünün ağzında zaybak şekline dönüşmüş, 19. yüzyıldan başlamak üzere de, özellikle imparatorluğun merkezi İstanbul'da İstanbul dilinin nezaketi içinde önce zeybak, bir süre sonra da zeybek şeklinde telaffuz edilmiş, kelime zeybek şeklinde dilimize yerleşerek yaygınlaşmıştır.”

"Zeybek" kelimesinin kökeninin hakkında bu bilgileri gördükten sonra, zeybekleri tür yapan özellikleri inceleyelim.

Dokuz zamanlı usûl'ün değişik mertebeleri kullanılırken bu dokuz zamanlı usûlün Evfer ve Raks Aksağı dışında kalanlarının olması şarttır. Daha basit bir ifade ile üçlünün başta veya sonda olması gerekmektedir. Zeybeklerin (2+2+2+3) veya (3+2+2+2) şeklinde olması şarttır. Bazı istisna hallerde (3+3+3) tarzı da görülmektedir. Örneğin; "Ah bir ateş ver, cigaramı yakayım". Dört zamanlı olan zeybek tavrı ile çalınıp oynanabilen parçalar ise zeybek çeşnisi olarak kabul edilir.

Zeybekler hız tempo olarak; çok ağır, ağır ve kıvrak olmak üzere çeşitli şekillerde, yani adagio, andante ya da moderato veye allegretto olabilirler. Kıvrak zeybeklerin çoğunluğu kadınların oynadığı zeybeklerdir.

Ağır zeybeklere örnekler; Kocaarap, Harmandalı, Kerimoğlu
Kıvrak zeybeklere örnekler; Serenler, Damardı, Cemilem
Genellikle bir oktav içinde seyir etmelerinin yanında, oktavı aşan oniki, onüç ses içinde seyreden zeybekler çoktur. Makamsal olarak; Hüseyni, Karcığar, Nikriz, Hicaz, Eviç en çok kullanılanlardandır.

Bağlamadaki icrasında özel tavır, özel bir tezene kullanımı vardır.
  Alıntı ile Cevapla
Eski 11-07-2007, 21:23   #8
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 512
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Zeybekler...

Ben de kaç yıldan beri şu zeybek'in anlamını çıkartmak için kafa patlatıyordum; sağol Beyatlı Herhalde Zeyrek'in "Zey" i ile "bek" /bey sözü birleşip oldu diye tahmin etmiştim. Onur Akdoğu, doğrusu iyi bir araştırma yapmış. Kendisine de teşekkür ederiz.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-08-2007, 16:30   #9
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Ynt: Zeybekler...

Alıntı:
Oğuz Yabgu Rumuzlu Üyeden Alıntı
Ben de kaç yıldan beri şu zeybek'in anlamını çıkartmak için kafa patlatıyordum; sağol Beyatlı Herhalde Zeyrek'in "Zey" i ile "bek" /bey sözü birleşip oldu diye tahmin etmiştim. Onur Akdoğu, doğrusu iyi bir araştırma yapmış. Kendisine de teşekkür ederiz.
Ben de öyle tahmin ediyordum
  Alıntı ile Cevapla
Eski 01-07-2008, 16:30   #10
Hikemî
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Ynt: Zeybekler...

Sanırım daha önce zeybek belgeseli yapılmış. Bende adı "Zeybek Öğreniyorum" olan bir belgesel var. Tüm zeybek türleri yok sanırım, ama faydalı olacağını tahmîn ediyorum. Hemen Paylaş (Rapit Şeyır) sayfasına yükleyip buraya aktarabilirim.
  Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 11:50.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56