Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 04-06-2009, 15:27   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Türk Kültüründe Oya ve Nakış

Oya da, bir bezemedir. Elbise, mendil veya başörtüsünü, iğne ile bezeme gibi. Bu nedenle konumuza, iki eski ve çok değerli Türk deyişi ile başlamak gerekmektedir. Bunlardan birisi, "bediz"; bir diğeri ise, "bezek ya da bezemek" tir. Bu güzel geleneksel kültürümüzün bir parçasını, burada uzun uzadıya işleyeceğiz.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 04-07-2009, 20:47   #2
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

1-BEZEME:

BEDİZ:

Anadolu köylerinde "bediz" ve "bedizci" sözleri yalnızca Batı Anadolu çevrelerinde görülür. O da, heykel ve heykeltıraş anlamı olarak. Anadoludaki bu anlam ve anlayış da, eski türkçe bakımından yanlış değildir. Çünkü XI. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud da, "bedhiz burkan" sözünün, "heykel" anlamına söylendiğini yazıyordu. Aslında eski Türkler, süsün her türlüsüne, "bediz" derlerdi. Kültegin kendi yazıtında, bir ev yaptırdığından ve bu evin, "içine ve dışına, görülmemiş süs, (yani bediz) vurdurduğundan" söz açıyordu: "İçin taşın adınçıg bediz urturtum". Sözün eski türkçesi böyle idi. Göktürk yazıtlarında, "taş süsleri" ile taş süslemecilerinden de, sık sık söz açılıyordu. "Evi bezemek" işi de, sık söylenen işlerden biri idi. "Bedizlig ev", yani "süslü ev", hem Kutadgu Bilig'de ve hem de Kaşgarlı Mahmud'un kitabında görülüyordu. Baharda yeşillikler ile çiçeklerin, doğayı süslemesi de, yine bu söz ile karşılanıyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 04-07-2009, 21:20   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

BEZEK VE BEZEMEK:

"Bezek" sözünün anlamı, eski Türklerde çok daha genişti. Bu sebeple bezek günümüze kadar gelmiştir. "Ol evin bezedi", yani, "O evini süsledi", gibi. Doğal olarak zamanla , bezemek sözünün anlamıda genişlemiştir. Örnek olarak Kutadgu Biligde, "bu begler kapugın siyaset bezer", yani, "beylerin kapısını siyaset bezer", diyordu. XIII. yüzyılda yaşamış olan Türk şairi Yügneki ise, "dil ve sözü, doğru söz bezer", diyordu. Yine Kutadgu Biligde, "süslü saray" için, "bezeklig saray", sözü kullanılıyordu.

"Bezemek" de, bugünkü anlamına çok yakın idi. XI. yüzyıl Türklerinde, "ev bezendi", "kadın bezendi", yani "uragut bezendi" gibi deyişleri sık sık görebiliyoruz. Bugünkü, "süslendi bezendi" gibi, eski Türkler de, "bezendi kozandı" diyorlardı.Bu sözü özellikle, "kadınların süslenip, bezenmeleri" için söylüyorlardı: Ornek olarak, "kadın süslenip bezendi" demek için, "uragut bezendi kozandı" sözünü kullanıyorlardı. Buradaki uragut, bizim "avrat" sözümüzün eski şekli idi.

Örneklerden de görüldüğü gibi eski Türklerde evi nakışla süslemek ile, bir elbiseyi süslemek arasında, açık bir ayrılık gösterilmiyordu. Harezmşahlar Türk kültür çevresinde, "o, elbisesini süsledi" diyebilmek için, "bezedi tonnı", deyip, geçiyorlardı. Bilindiği üzre Harezm göçmenlerinin Anadolunun kültür gelişmesinde, çok önemli rolleri olmuştu. Bu sözlerin söyleniş ve anlamları, aşağı yukarı bu günkü Anadoluda da değişmemiştir. Mısırdaki Memlük devletinde de, "bezek, bezendi, bezedi" sözlerinin anlamları, Anadoluya paralel olarak gelişmişti. Yalnız onlar, "kadınların ağlık ve pudraları" için, "bezevü", yani, "bezeği", diye, bir deyiş daha çıkarmışlardı. Eski Mısır Türkleri bezemek için, "tonanmak ve könenmek" de, demişlerdi.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 04-08-2009, 13:53   #4
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

ESRİLEMEK VE BENEK

"Esri" sözü Eski Türklerde, bazan "kaplan" ve çoğu zaman da, "tekir renk" veya"kaplan rengi" anlamında söylenmiştir. Bu sebeple eski Uygur yazılarında da "esrigü" sözü, "renk renk" karşılığı olarak söyleniyordu. Hatta XI. yüzyıl Türkleri,"alaca veya iki renkli iplik" için bile, "esri yaşıg" diyorlardı.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 04-08-2009, 13:59   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

KEÇEYİ NAKIŞLAMAK:

Keçe için, çoğu zaman esrilemek deniyordu. Kaşgarlı Mahmuda göre XI. yüzyıl Ortaasya Türkleri, "ol kidhizni esriledi" sözünü çok kullanıyorlardı. Bu sözün, bu günkü türkçemizdeki anlamı şudur: "O keçeyi nakışladı, üzerini kaplan derisi gibi, renkler ile süsledi". Görülüyorki nakış veya oya için, eski Türklerde tek bir deyiş söylenmiyordu. Nakışların çeşit ve özelliklerine göre, ayrı ayrı deyişler kullanıyorlardı. Bu da bir dilin ve kültürün zenginlik ile genişliğini gösterir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 04-08-2009, 14:04   #6
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,320
Post Cevap: Türk Kültüründe Oya ve Nakış

BENEKLEME:

"Benek" ise, daha çok eski Anadolu kitaplarında görülüyordu. Aslında eski Türklerde benek, "bakır para" demekti. Bizim bugün benekli dediğimiz anlayışın, XI. yüzyıldaki Türklerin benek sözü ile bir ilgisi var mı idi? Bu konuda açık olarak bir şeyler söylemek zordur. Ancak eski Osmanlı kitaplarında, "benek altunlu came" gibi, kumaş adlarına çokça rastladığımızı da, kesin olarak söyleyebiliriz.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Otağ Cevaplar Son İleti
Türk kültüründe anlatımlar kobali Edebiyat(Şiir bilen Öyküler) 5 07-08-2011 18:57
Halk kültüründe derlenmiş maniler kobali Gelenek Görenek Töre 7 11-30-2009 21:33
TÜRK KÜLTÜRÜNDE TEMİZLİK SEMPOZYUMU siyun_bike Basın Duyuruları 1 11-06-2007 22:00
Türk Ismi Taşiyip Türk Deyince Ifrit Olanlara Bilgi! Türk'ÇE Türk Dünyasından Haberler 0 09-20-2007 22:22
Türk Kültüründe Temizlik Sempozyumu 21-22 Kasım 2007 siyun_bike Basın Duyuruları 0 07-14-2007 12:16


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 12:12.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56