Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türkçe > Sözcük Türetme Alanı

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 10-21-2007, 21:02   #1
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 518
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Bu bölüm, Türkçe'nin eski devirlerinde kullanılan ve çağımızda kullanıma hala uygun olan Türkçe sözcüklerimiz için açılmıştır. Göktürkçe, Eski Uygurca, Karahanlı - Hakaniye Türkçelerinden sözcük incelemesi yapılıp kazanılması gerekenler tespit edilerek gündeme taşınacaktır. Ayrıca yerel ağızlarımızdan İstanbul ağzına geçiş yapmamış olan önemli sözcüklerin de değerlendirmesi yapılabilir. Bu sayfada üyelerimizce kararlatırılmış sözcükler listelenecektir.

E.T. (Eski Türkçe) H.A. (Halk Ağzında) * (TDK Sözlüğünde var)

Cağlak - Lavabo (H.A.)

Cıncık - *Cam kırığı. *Sırça ve porselenden yapılmış eşyalar. (H.A.)*

Konur - Kahverengi (H.A. /E.T.) *

Orun - Mevki, yer, makam (H.A. /E.T.) *

Pörtlek - Şişkin gözlü (H.A.)*

Tinkmek - Bir varlığın çarparak istem dışı sekmesi durumu (H.A. / Yansıma S.)

Yolak - Küçük, dar yol. Patika. (H.A. /E.T.) *


Bu sözcüklerin açıklama ve tartışmaları bölüm içinde bulunmaktadır. Bilgi almak isteyen arkadaşlar göz atabilirler.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-29-2007, 20:01   #2
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Bizde yolak kelimmesi olduğu gibi kullanılıyor. Konur'a gelince, aynı kelime midir bilmiyorum ama büyüklerimiz 'Gonur' diye bir kelime kullanıyor, anlamı ise pas tutmak...

Acaba ikisi aynı sözcük mü?
  Alıntı ile Cevapla
Eski 10-30-2007, 11:32   #3
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 518
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Alıntı:
BEYATLI Rumuzlu Üyeden Alıntı
Bizde yolak kelimmesi olduğu gibi kullanılıyor. Konur'a gelince, aynı kelime midir bilmiyorum ama büyüklerimiz 'Gonur' diye bir kelime kullanıyor, anlamı ise pas tutmak...

Acaba ikisi aynı sözcük mü?
Yolak'ın halk ağzında kullanıldığını ben de öğrendim. Hatta "Türk'çe" kullanıcı adlı arkadaşımız, bir Türkümüzde bunun geçtiğini bile gösterdi. Bunu kullanarak yaşatıyor olmanızdan dolayı büyük mutluluk duydum. Bu, genele kazandırmak adına bir artıdır.

Konur ise halk ağzında "gonur" gibi biçimlere girebilir. Çünkü Oğuz Türkleri (yani biz) "K" harflerini büyük oranda "G"leştirmiştirler. "Pas" anlamına gelince, oksitlenmeden ötürü rengi kahverengi - kızıl'a döner. Bu da insanımızca böyle bir renk benzetmesi yaratmış olmalı. İki sözcüğü de yakaladın Beyatlı Senden Bu bölüm içersindeki desteğini ve çalışmalarını eksik etmemeni dilerim.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 10-30-2007, 16:26   #4
BEYATLI
Konuk
 
İletiler: n/a
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Alıntı:
Oğuz Yabgu Rumuzlu Üyeden Alıntı
Alıntı:
BEYATLI Rumuzlu Üyeden Alıntı
Bizde yolak kelimmesi olduğu gibi kullanılıyor. Konur'a gelince, aynı kelime midir bilmiyorum ama büyüklerimiz 'Gonur' diye bir kelime kullanıyor, anlamı ise pas tutmak...

Acaba ikisi aynı sözcük mü?
Yolak'ın halk ağzında kullanıldığını ben de öğrendim. Hatta "Türk'çe" kullanıcı adlı arkadaşımız, bir Türkümüzde bunun geçtiğini bile gösterdi. Bunu kullanarak yaşatıyor olmanızdan dolayı büyük mutluluk duydum. Bu, genele kazandırmak adına bir artıdır.

Konur ise halk ağzında "gonur" gibi biçimlere girebilir. Çünkü Oğuz Türkleri (yani biz) "K" harflerini büyük oranda "G"leştirmiştirler. "Pas" anlamına gelince, oksitlenmeden ötürü rengi kahverengi - kızıl'a döner. Bu da insanımızca böyle bir renk benzetmesi yaratmış olmalı. İki sözcüğü de yakaladın Beyatlı Senden Bu bölüm içersindeki desteğini ve çalışmalarını eksik etmemeni dilerim.


Çok teşekkür ederim. Elimden geleni yapacağım...

Köytüme her gittiğimde çok güzel kelimlere öğreniyorum ve hepsi Türkçe. Çok mutlu oluyorum ama hiç birini bilmiyorum... Umarım öğrenirim... Hazır bunları yazmışken sizlere bir anımı anlatmak istiyorum:


Bir hafta sonu tatilinde köyüme, ailemin yanına gittim. Çok özlemişim, hem de ders çalışmaktan sıkıldım biraz hava alayım diye dışarı çıktım. Dedim ya çok özlemişim, kırları da severim,uzunca dolaştım anlayacağınız...

Sonra bir hayli yaşlı bir teyze gördüm bana bir cümle kurdu o kadar hoşuma gitti ki anlatamam:


''Fatma'm bir daha kıra çıktığında babıç (Pabuç) geyme (Giyme), yemeni gey''


Hoşuma gitti doğrusu...


''Açık ayakkabı ya da terlşik giyme kapalı ayakkabı giy''


Büyük sözü ne de olsa, tamam dedim.


Artık kıra yemeniyle gidiyorum


Sağlıcakla...
  Alıntı ile Cevapla
Eski 10-30-2007, 16:48   #5
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 518
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Yemeni geymezsen ayağına çer çöp batar
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-04-2007, 00:57   #6
Türk'ÇE
Yönetici
 
Türk'ÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1,862
Varsayılan Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Sözcüklerimiz hayırlı olsun,yüreğinize sağlık.Dilerim yenilerini kazanırız.Oğuz Türk'çe değil, Türk'(ÇE)

__________________


"Biz bu zulmetler içinden çıkarız bir gün olur;
Şarka garba yıldırımlar çakarız bir gün olur.

Kara bulutlar içinden parlayıp şimşek atar,
Gök gürler, dolular yağar; bakarız bir gün olur.

Kafkas, Buhara, Kırım'dan çevrilen hisarları,
Vurur millî külünk ile yıkarız bir gün olur.

Türkistan'ın güneşinden alırız bir kıvılcım;
Cehennem olur cihanı yakarız bir gün olur.

Anadol'dan Hindistan'a geçeriz Temür gibi,
Himalaya dağlarını çalkarız bir gün olur.

Dağıstan, Kırım, Kazan'ı; İran, Turan, Kaşgar'ı,
İttihadın zinciriyle sıkarız bir gün olur.

Bizi boğmak için yurda akan acı selleri,
Dinimizin kuvvetiyle tıkarız bir gün olur.

Türk doğarız, Türk gezeriz, Türk yaşarız dünyada;
Devrilen Moskof elinden çıkarız bir gün olur.

Der Zülâlî, Volga, Tuna, Ceyhun, Araslar gibi
Tuğyan eder deryalara akarız bir gün olur."
Türk'ÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-12-2007, 17:23   #7
Tanrıkut
Yönetici
 
Tanrıkut - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jun 2007
İletiler: 2,182
Varsayılan Ynt: Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Börtmek,tinkmek,portmak,cıncık,

pörtlek: şişkin gözlü
cağlak: lavabo
dingil: ağacın tepesi
__________________
Türküz,Türkçüyüz,Atatürkçüyüz!
Tanrıkut isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-13-2007, 22:57   #8
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 518
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Çağlak çok iyiymiş. Tinkmek, pörtlek ve cıncık'ı da ekleyelim.

Yalnız börtmek ve portmak'ı hangi anlamlarıyla ekleyeceğiz? Ben özellikle portmak'ı tam anlayamamıştım o gün.
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-13-2007, 23:02   #9
Oğuz Yabgu
Senior Member
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 518
Oğuz Yabgu - MSN üzeri İleti gönder
Varsayılan Ynt: Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Bu arada "cağlak" nerede kullanılıyor? Lavabo için Yuğanak ve yıkanak nasıl?

Bu arada,cıncıkın TDK'da şu manası var:

Cıncık: Bardak, kadeh, tabak vb. sırçadan veya porselenden yapılan şeyler, züccaciye

Bu anlamıyla eklesek daha mı doğru olur?

Dingil ise: Tekerleklerin merkezinden geçen ve taşıtın altına enlemesine yerleştirilmiş mil, eksen, aks:
"Öyleleri görülür ki arabanın dingilleri üzerine oturtulmuş büyük kafesler sanırsınız."- R. N. Güntekin.
2 . sıfat, argo Aptal, salak.
3 . sıfat, argo Kaba saba.

Bu anlamları var. Eklemeye gerek var mı?
__________________
Ben Oğuz Yabgu ertim. Amtı körteçi siz, Tonyukuk boltım! Kök Türk'ke tarkat kılıntım : )
Oğuz Yabgu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 11-16-2007, 00:13   #10
Türk'ÇE
Yönetici
 
Türk'ÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1,862
Varsayılan Ynt: Eski Türkçeden ve Yerel Ağızlardan Kazanılma Sözcükler

Dingil zaten dilimizde ama kaba(argo) olarak
Bence yok diğer arkadaşlar ne der bilmem.
__________________


"Biz bu zulmetler içinden çıkarız bir gün olur;
Şarka garba yıldırımlar çakarız bir gün olur.

Kara bulutlar içinden parlayıp şimşek atar,
Gök gürler, dolular yağar; bakarız bir gün olur.

Kafkas, Buhara, Kırım'dan çevrilen hisarları,
Vurur millî külünk ile yıkarız bir gün olur.

Türkistan'ın güneşinden alırız bir kıvılcım;
Cehennem olur cihanı yakarız bir gün olur.

Anadol'dan Hindistan'a geçeriz Temür gibi,
Himalaya dağlarını çalkarız bir gün olur.

Dağıstan, Kırım, Kazan'ı; İran, Turan, Kaşgar'ı,
İttihadın zinciriyle sıkarız bir gün olur.

Bizi boğmak için yurda akan acı selleri,
Dinimizin kuvvetiyle tıkarız bir gün olur.

Türk doğarız, Türk gezeriz, Türk yaşarız dünyada;
Devrilen Moskof elinden çıkarız bir gün olur.

Der Zülâlî, Volga, Tuna, Ceyhun, Araslar gibi
Tuğyan eder deryalara akarız bir gün olur."
Türk'ÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 10:34.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56