Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Türk Mutfağı

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 05-15-2008, 23:53   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Türkler ve yiyecek kültürü

Düya tarihinde " hayvancı " kavimler.

Süt insanlığın beslenmesine yarayan ilk ve ana maddelerden birisidir. Süt ve et ise, hiç şüphe yok ki Türk hayatı ile Türk kültürünün en ana maddelerinden biriydi.

A- Süt kültürü ve süt: Süt sözünün köklerini derin olarak incelemeğe bu araştırmanın sınırları yeterli değildir. Örneğin: Moğol kavimleri de süt için sün sözünü kullanırlardı. Fakat bunun yanında Moğolcada, süt için kullanılan ve daha eski görünen başka deyişler de vardır. Bunun içindir ki " Türkler, süt sözünü Moğollardan aldılar" gibi, bir görüş ile ortaya çıkmak, çok garip olur. Fakat en eski Türk-Moğol kültür bağlarını unutup, bir tarafa koymak da, ilim anlayışı ile bağdaşmaz.

"Hayvancı kavimler" diye, Dünya kültür tarihinde rol oynamış bazı kültür çevreleri belirtilerek, süt kültürünün gelişmesi bu yönden incelenmesi en doğru yoldur. Sonuçta hayatlarını avcılık, toplayıcılık ile geçirmiş kavimlerde, derin ve köklü bir " süt kültürü" aramak, bu konuda yanlış bir yol kullanmak olur. Hindistan ve Afrika gibi Tropik ve aybı zamanda, süt hayvanlarının yetişmesine elverişli olmayan bölgelerde de süt kültürü incelenirken oldukça titiz davranılmalıdır.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-16-2008, 00:13   #2
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


Et hayvanları:

Ortaasya, et ve süt hayvanlarını evcilleştiren ve geliştiren bölgelerin başında gelir. Et ve süt hayvanları, ortaasyadan Önasyaya geniş olarak Harezm yolu ile girmiş ve yayılmıştır. Fakat bu, "Önasya bundan önce hayvan beslemeyi hiç bilmiyordu", demek değildir. Aslında hiç kimsenin, böyle bir iddiası da olmamalı.

Çin başlangıçtan beri, özellikle büyük baş hayvanlar için yabancı bir bölge sayılırdı. Doğal olarak Kuzey Çin iklim bakımından, bu sınırın dışında kalıyordu. Aslında Kuzey Çini, ne derece esas çinin içinde sayılabileceği de şüphelidir. Bu gün bile, Orta ve Güney Çinde ne kadar az hayvancılık yapılabildiği genel bir bilgidir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-16-2008, 00:26   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


- B - Türkler ve sağma tekniği:

Anne sütü ile hayvan sütü: Türkçede süt, süttür. Bu, bütün süt çeşitlerini içine alan yaygın bir deyimdir. Sütün bazı çeşitleri vardır ki deyimler, ancak bu konuda ayrılırlar. Harezmşahlar çağında "süt emer oğlan", yani henüz daha süt emen oğlan çocuğu için söyleniyordu. Bunun yanında "süt satkuçı" sütçü, süt satıcı deyişleri de kullanılıyordu. "Süttin ayırdı oğlannı, hatun emçeği sütlük bolba", yani oğlanı sütten kesti ve kadının memesine süt geldi sözleri de, yine eskiden bol bol kullanılan deyişlerdendiler. " Süt kaymagı, süt köpüki" gibi deyişler de, aynı sözlüklerin aynı sayfalarında sık sık geçiyorlardı.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-16-2008, 00:46   #4
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


Sağmak sözü: Nasıl bu gün Anadoluda, süt sağma işi için "sağma" deyişinden başka bir söz düşünemiyorsak, eskiden yine öyleydi. Moğol dillerinde de hayvan sağma işi, "sa'a veya saga" şeklinde bir eylem kökü ile ifade ediliyordu. Görülüyor ki bu iki akraba dil ve kültür arasında, bu bakımdan da benzerlik vardı. "Sağış ve sağım" işi de, sağım deyişiyle karşılanırdı. Doğal olarak sağma işinin de, ayrı bir tekniği vardı. Bununla ilgili olarak "bir sağım süt" deyimi, bir sağışta elde edilen süt miktarını belirten, belirli bir birimi karşılıyordu. Böyle bir deyiş, bir hayvanın "süt verimi" ni ifade edebildiği gibi, sağan kimsenin sağmak işindeki ustalığını da belirtebiliyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-16-2008, 01:04   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


İnsan ve hayvan memesi: İnsan ve hayvan memesi, genel olarak "emçek" sözüyle söylenirdi.Bu söz de, emmek kökü ile ilgili bir deyimdi. Kaşgarlı Mahmud Selçuk çağının başlarında, bu deyişlerle ilgili olarak, bir çok örnekler vermiştir. Harezmşahlar çağında, "emdi emçekni" yani, memesini emdi deyişi, hem insan hem de hayvan için kullanılıyordu. "Emçek başı" yani, meme başı deyimi de, yine aynı kaynaklarda, aynı şekilde söyleniyordu. Bu sözler, bu konuyla ilgili deyişlerin ana ve kökleriydiler. Bu sebeple Anadoluda, sonradan bir şeye benzetme yoluyla meydana gelmiş olan "cicik" gibi deyişler, Türk kültür tarihçilerini şaşırtmamalıdır. Oğuz Kağan, annesinden olgun bir kişi olarak doğmuştu. Meme emmemişti. Bu sebeple kaynaklar, "Anasınıng kögüsündin ağuznı içip", yani Oğuz Kağan annesinin göğsünden ağız, yani ilk sütünü içip deyişini kullanmaktaydılar. Burada, görüldüğü gibi, meme sözü de ağza alınmamakta ve başka bir söyleniş ile, " göğsünden" deyişi kullanılmaktaydı.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-16-2008, 01:30   #6
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


Koyun sağma ve süt kuzusu: Türklerde hayvancılığın, başta gelen bir iş olduğunu biliyoruz. Me sela "urgan", kalın bir iptir ve bir çok işlerde kullanılır. Fakat eski Türk sözlüklerinde organ, urgan sözü, yalnızca "koyun sağarken, koyuna bağlanan uzun ip" şeklinde açıklanıyordu. Bundan da anlaşılıyor ki, urganın bir çok işlerde de kullanılan bir ip olmasına rağmen önemi, daha çok hayvancılıktan dolayı ileri geliyordu.

"Süt kuzusu", artık Türkiyede özellikle şehirlerde, yaygın bir deyim haline gelmiştir. Fakat Anadoluda, "emlik" şeklinde bir tek sözle anlatılan, hem daha anlamlı ve hem de daha eski olan bir deyiş daha vardır. Yine Anadoluda, "süt kardeş "için söylenen emiş, emişlik gibi sözler de çok eski anlamlara sahiptirler.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-18-2008, 18:10   #7
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


C- TÜRKLERDE SÜT ÇEŞİTLERİ:

Ağız ve süt ağzı: Eski türkçede "ağız, avuz", yeni doğuran memeli hayvanların verdikleri, ilk süt için söylenen sözdür.Bütün Türk dünyası ile, Türklere uzak veya yakın ilgileri bulunan bütün kavimlerde bu söz, aynı anlam için kullanılmıştır. Kore dilindeki "aguri" sözünün bile, türkçeden geçmiş olduğu bilinir.

Eski Anadolu kitaplarında bu sözün, arada sırada "süt ağzı" şeklinde yazıldığı da görülür. Ağız sözü, yalnız hayvanlar için değil; "ilk ana sütü" için de kullanılırdı. Bu müşterek anlayışı, Anadolu da olduğu kadar, Ortaasyadaki Türk ağızlarıyla, Oğuz Kağan destanında da görürüz. Bu Türk deyimi, farsçaya da geçmiştir. Çuvaş ağzındaki "şevar" sözü bile, ses değişmeleri yoluyla meydana gelmiş, türkçe "ağız" sözünden başka bir şey değildir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-21-2008, 19:31   #8
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü

Süt kesmiği: Süt kesmiği diye, Anadoluda kullanılan söz de, diğer Türklerde çok yaygındır. Ancak bu deyimin anlamında, ağız sözünde olduğu gibi tam bir anlaşma yoktur. Anadoluda kesmik, kesmük, kesnük şeklinde kullanılan bu söz, daha çok teleme yani kesilmiş sütün tortusu için söylenir. Bunu çökelek ve lor ile karıştırmamak gerekir. EWski Anadolu kitaplarında buna süt çürüğü adı da verilmiştir. Ayrıca, kaynamış sütten alınan bir nevi kesmik daha vardır ki, Kırgızlar buna bıştak, yani bışlak da derler. Bu sözler daha çok, iyi kalitede süt elde etme tekniği ile ilgilidir. Kaymağı alındıktan sonra sütte göğümsü bir renk görülür. Türkler bu süte de, rengine göre ayrı bir ad verirlerdi. Ayrıca eski Türklerin tarak, turak dedikleri koyulaşmış veya koyulaştırılmış süt çeşitleri de vardır ki, bu çeşitleri maya bölümünde ele alınacaktır.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-21-2008, 19:48   #9
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü

Sütün rengi: Ak ve aklık, Türklerde sütün en önemli unsurlarındandır. "Sütün ak olsun", "ak süt emmiş" deyişlerini hepimiz biliriz.En açık ve temiz beyaz renk, hiç şüphe yok ki sütün rengi idi. Ortaasyadaki Kırgızlar da, en iyi beyaz için "süttön ak" yani, çok beyaz, en beyaz deyişini kullanırlardı. Bu söz manevi olarak bir yerde kusursuzluğu anlatmaktaydı. Ay'ın parlaklığını anlatmak için bile "ay süttöy carık", yani, ay süt gibi parlak denmekteydi.Ekonomi bakımından ise, ak-kök deyiminin ayrı bir anlayışı vardı. Türklerde, süt ve tarım ürünleri bu iki renk ile, kolayca ifade ediliyorlardı. Ak ve gök, yani, beyaz ile yeşil süt ile bitki ve tarım, birbirlerini tamamlayan iki yaklaşık alandılar.

Sermaye ve refah da çoğu zaman, süt sözünün kullanılması yoluyla söylenirdi. Türkler'in, sütü emeği var deyişine karşılık Araplarda da sütü hurması var sözü yaygın idi.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 05-28-2008, 10:46   #10
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: Türkler ve yiyecek kültürü


D- YAĞ VE YAĞLA İLGİLİ KONULAR

SAĞ YAĞ VE İÇ YAĞI: Yağ sözü de, en eski Türk kaynaklarından beri bize gelen ve yağlı maddelerin hepsini karşılayan, çok eski bir Türk sözüdür. Çünkü çeşitli yağlar, mesela tereyağı için Türkler tarafından söylenilen, bir çok ayrı öz sözler de vardır. Bu sebeple türkçe yağ sözünü, çok geniş bir anlam ele almak gerekir. Örneğin: Selçuk çağının başında, "neft yağı" için de, "Kara yağ" deyimi kullanılıyordu. Buna karşılık aynı kaynaklar, tereyağı için ise, " sağ yağ" deyimini kullanmaktaydılar. Yağ sözünün bu genel anlamına rağmen, Kaşgarlı Mahmudun söylediğine göre, Oğuzlar bu deyimi, daha çok "içyağı" karşılığında kullanıyorlardı. Çok geniş ülkelere yayılmış olan Türkler arasında, bu gibi söz ve anlam ayrılıklarının olması doğaldır.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 05:56.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56