Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 06-17-2008, 00:27   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan BOYUN BAĞI



Boyun bağı özellikle kışın, süs için kullanılan bir eşya değildir. Bununla beraber kadınların, boyun bağını bazen bir süs eşyası olarak kullandıklarını da, unutmamak lazımdır. Böylece Harezmşahlar çağından kalma şu örnek de, bize bu gerçeği göstermektedir: "Hatun boyun bağını boynıga saldı" yani "Hatun boyun bağını boynuna taktı veya sardı". Öyle anlaşılıyor ki eski Türklerde boyunbağı sözü, süslü ve geniş kadın yakaları için de kullanılıyordu. Yine Harezmşahlar çağında söylenmiş olan şu söz de, bizde bu düşünceyi doğrulamaktadır: "..Boyun bagı etti, anıng tonıga", yani "onun elbisesine boyun bağ yaptı".
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-17-2008, 00:38   #2
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

Dolak:

Boyunbağı, aslında bir "dolak" idi. Dolak sözü de, dolamak kökünden geliyordu. Eski Türklerdeki söyleniş ise, tolgamak ve tolgak idi. Eski Anadolu kitapları ile Mısır Memlük Türklerinden itibaren, bizim bugün "dolak" diye söylediğimiz söz, görülmeğe başlar. Fakat nedense eski türkçedeki tolgak, dolak için değil; "kadın küpesi" veya "hastalık" anlamlarına söyleniyordu. Türkçe sözlük yazanlar dolak anlamını, kitaplarına, herhangi bir sebeple almamışlardı. Halbuki bizim bugünkü "dolanmak" veya "dolaşmak" sözlerimiz, eskiden de tolganmak, tolgaşmak sözleriyle karşılanıyorlardı. Ayrıca eski tolgamak sözü de, "dolamak" anlamına geliyordu. Bundan başka "takınma ve kuşanmak" anlamlarını da karşılıyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-17-2008, 01:21   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

Sargı:

Sargı sözünün anlamı da, dolak ve boyunbağı ile yakından ilgilidir. Eski türkçede yergeşmek, "sarılmak ve dolanmak" anlamına geliyordu. Buradan da, "sargı ve dolak" karşılığı olarak, bir yergençü deyişi çıkmıştı.

Bunlardan başka, eski türkçede "sargı ve dolak" anlamına gelen, şulgalık, şulgu sözleri ile, Kırgızlardaki çooluk sözleri üzerinde de durmak gerekir. Memlük çağı Mısır Türkleri için yazılmış sözlüklerde geçen şulgalık ve şulgu, yine ağza ait diğer sözlüklerde ise, "çol" şeklinde yazılmıştır. Böylece Ortaçağ Mısır Türkleri, sargı ve dolağa da bundan dolayı çolmak diyorlardı. Kuman Türklerinde ise, yine "başörtüsü" anlamına kullanılan çalma sözü de, bununla karıştırılmamalıdır.

Anadoluda da yapık sözü, hem "başörtüsü" ve hem de "sargı ve dolak" anlayışında kullanılıyordu.

Anadolu Derleme Sözlüğünde "boyunbağı" anlayışında görülen yıltar sözü üzerinde de, ayrıca durmak gereklidir. Bu söz de çok eski bir karakter göstermektedir. Yine Anadoluda görülen ve "baş sargısı" anlayışına kullanılan bağlamlıca, boğdu, çatkı, kaşbastı gibi deyişler de, Türk kültür tarihi bakımından ayrı bir değer taşır. Şunu da unutmamak gerekir: Türklerde insanların boyun bağları için söylenen deyişler, yaygın olarak hayvanlar için de kullanılırdı.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-18-2008, 01:03   #4
Türk'ÇE
Yönetici
 
Türk'ÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1,862
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

Hocam, Bartın'da boyun bağı karavat olarak kullanılıyor.
__________________


"Biz bu zulmetler içinden çıkarız bir gün olur;
Şarka garba yıldırımlar çakarız bir gün olur.

Kara bulutlar içinden parlayıp şimşek atar,
Gök gürler, dolular yağar; bakarız bir gün olur.

Kafkas, Buhara, Kırım'dan çevrilen hisarları,
Vurur millî külünk ile yıkarız bir gün olur.

Türkistan'ın güneşinden alırız bir kıvılcım;
Cehennem olur cihanı yakarız bir gün olur.

Anadol'dan Hindistan'a geçeriz Temür gibi,
Himalaya dağlarını çalkarız bir gün olur.

Dağıstan, Kırım, Kazan'ı; İran, Turan, Kaşgar'ı,
İttihadın zinciriyle sıkarız bir gün olur.

Bizi boğmak için yurda akan acı selleri,
Dinimizin kuvvetiyle tıkarız bir gün olur.

Türk doğarız, Türk gezeriz, Türk yaşarız dünyada;
Devrilen Moskof elinden çıkarız bir gün olur.

Der Zülâlî, Volga, Tuna, Ceyhun, Araslar gibi
Tuğyan eder deryalara akarız bir gün olur."
Türk'ÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-18-2008, 14:56   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

kıravattan bozulmuş olabilir. Bu sözcüğün kaynağı, Hırvat kökenli olduğu biliniyor.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-18-2008, 21:35   #6
Türk'ÇE
Yönetici
 
Türk'ÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1,862
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

Yanlış anlattım sanırım bağışlayın.
Bartın'da kravat yerine "Boyun bağı" sözcüğü kullanılıyor.
__________________


"Biz bu zulmetler içinden çıkarız bir gün olur;
Şarka garba yıldırımlar çakarız bir gün olur.

Kara bulutlar içinden parlayıp şimşek atar,
Gök gürler, dolular yağar; bakarız bir gün olur.

Kafkas, Buhara, Kırım'dan çevrilen hisarları,
Vurur millî külünk ile yıkarız bir gün olur.

Türkistan'ın güneşinden alırız bir kıvılcım;
Cehennem olur cihanı yakarız bir gün olur.

Anadol'dan Hindistan'a geçeriz Temür gibi,
Himalaya dağlarını çalkarız bir gün olur.

Dağıstan, Kırım, Kazan'ı; İran, Turan, Kaşgar'ı,
İttihadın zinciriyle sıkarız bir gün olur.

Bizi boğmak için yurda akan acı selleri,
Dinimizin kuvvetiyle tıkarız bir gün olur.

Türk doğarız, Türk gezeriz, Türk yaşarız dünyada;
Devrilen Moskof elinden çıkarız bir gün olur.

Der Zülâlî, Volga, Tuna, Ceyhun, Araslar gibi
Tuğyan eder deryalara akarız bir gün olur."
Türk'ÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-18-2008, 22:00   #7
İlker
Bölüm Sorumlusu
 
Üyelik tarihi: Apr 2008
İletiler: 929
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

boyunduruk bağı: Kağnılarda kolu ve sabanlarda oku boyunduruğa bağlayan kayış.

http://tdkterim.gov.tr/ttas/
__________________
Atatürkçü
İlker isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-20-2008, 12:40   #8
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: BOYUN BAĞI

Alıntı:
Türk'ÇE Rumuzlu Üyeden Alıntı
Yanlış anlattım sanırım bağışlayın.
Bartın'da kravat yerine "Boyun bağı" sözcüğü kullanılıyor.
Bartınlılar doğrusunu yapıyorlar.
sevgiler
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 13:56.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56