Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı  

Geri git   Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı > Türk Harsı(Kültürü) ve Tarihi > Giyim Kuşam

Cevapla
 
Seçenekler Tarz
Eski 06-21-2008, 13:41   #1
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

GERDANLIKLAR,KOLYELER:

Göğüslük:

Gerdanlık ve kolyeler, göğüs ve boyun ile ilgili süs eşyalarıdır. Bu sebeple de adlarını da, vücudumuzda takılan yerlerine göre alırlar. Anadoludaki derlemelerde, "gerdanlık" için söylenen göğüslük deyişi ön sırayı alır. Ne yazık ki Anadoludan söz derleyenler, göğüslük gibi açık ve yaygın deyişlere, herkes tarafından biliniyor diye, değer vermemişlerdir. Doğal olarak bu arada at veya hayvan göğüslüğünü, yani gömüldürük ile kadın gerdanlığını da, birbirinden ayırmak gerekir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-21-2008, 14:58   #2
Tanrıkut
Yönetici
 
Tanrıkut - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jun 2007
İletiler: 2,182
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Kolye Fıransızca diğer Türkler düzüm diyorlar. Gerdanlık daha büyükleri, düzüm de küçükleri için kullanılabilir.
__________________
Türküz,Türkçüyüz,Atatürkçüyüz!
Tanrıkut isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-21-2008, 20:37   #3
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Boğmak:

Boğmak, Anadolu Türk tarihi bakımından, başta gelen deyişlerden biridir. Aslında eski Türkler boğmak sözünü, daha çok gömlek düğmesi için kullanılardı. Boğmaklamak ise, "düğmelemek" anlamına gelirdi. Bizim boğça, bohça sözümüz de bu kökten gelmektedir. Bu duruma göre boğmak, daha çok "takınmak veya takınılmış şey" anlayışında söyleniyordu, denilebilir. Bu söz, Mısır Memlük Türklerinde de, boğmag şeklinde söylenirdi. Selçuk çağının başlarında boğmak daha çok, " gelin gerdanlığı" anlayışında kullanılıyordu. Yani sözün, ayrıca içtimai ve manevi bir anlayışı da bulunuyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-21-2008, 20:42   #4
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Sıkma, sıkındıruk:

Eski Anadolu kitaplarında "gerdanlık" anlayışında kullanılan boğmak'a sık sık rastlanır. Tarama sözlüğünde bunun birçok örneklerini görüyoruz. Yine aynı kaynakta görülen sıkındıruk da Türk kültürü ile Türk dilinin çok eski izlerini taşır. Anadolunun bazı yerlerinde ise gerdanlığa, yanızca sıkma derler.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-21-2008, 20:55   #5
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Bağırdak:

Bu boyun süsü, ikinci derecededir. "Bağırlık" sözünün karşılığı olan bu deyişin, Anadoludaki en iyi karşısı, göğüslük olarak kabul edilebilir. Eski Türklerde bağırdak sözü, yalnızca " kadın göğüslüğü" için kullanılırdı. Bu sözü, birçok Türklerde şimdi bile görmek mümkündür.

Eski Türkler, "kadın göğsü ile boynu arasında gerdanlık takılan yere", büksek derlerdi. "Kızların memelerinin tomurlanmasını" ise, büksüklenmek sözü ile anlatırlardı. Görülüyor ki, bu da gerdanlık ile ilgili bir deyiş idi. "Kadın göğsü", erkek göğsünden ayrı deyişlerle ve açık olarak ayrılıyordu.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-21-2008, 21:02   #6
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Boğazkıstı, boğsuk:

Anadoluda bazı yerlerde gerdanlığa boğazkıstı da derler. Eski Türkler, "kölelerin boyunlarına geçirilen laleye" ise, boğsuk derlerdi. Bu deyiş de boğaz ile ilgili bir söz olmalıydı. Bu, Anadoluda görülen boazlık deyişinin bir karşılığı olsa gerekti. Böylece Anadoluda "boynu boğazı dolu" demek, kadının göğsünün gerdanlık ve altınla dolu olduğunu belirtme demekti.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-22-2008, 11:47   #7
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Boncuk:

"Boncuk" anlamına gelen monçuk, munçak sözleri de, eski Türklerde gerdanlık için kullanılan değerli deyişler idiler. Selçuk çağının başlarında derlenen sözlerden biri olan monçuk ise, "boncuk ve süs için göğüse takılan değerli taşlar" anlayışında kulllanılırdı. Yine aynı söz, "atların boynuna takılan değerli taş, arslan tırnağı ve muskalar" içinde söylenirdi. Bilindiği üzere sonradan munçuk, bunçuk, atların göğüsleri ile bayraklara takılan, püsküller içinde söylenmişti. Bu deyişe, Anadoluda da rastlamaktayız. Uygurlar ise monçuk sözünü yalnızca "inci ve inci dizisi" için kullanmışlardı.

Uygurlarda "boyuna takılan mücevherat" için ise, belki de yabancı bir dilden gelen küntekü sözü söyleniyordu. Bilindiği üzere gerdanlığın Budizm'de, çok değerli bir yeri vardı.

Harezmşahlar çağında ise boncuk sözü, ancak munçak şeklinde görülmektedir. Bu çağa ait türkçe sözlerde, "tizdi munçaknı ipke", "boncuklarını ipe dizdi" veya "munçak satkuçı", "boncuk satıcısı" gibi güzel sözler görülüyordu. Aynı kaynakta, türkçe boncuğun karşılığı olarak, moğolca erike sözü de veriliyordu. Anlaşıldığına göre bu moğolca söz, daha çok "saçak" karşılığında kullanılıyordu.

Bu sebeple aynı kaynakta geçen türkçe "kümüş saçak" da, üzerinde ayrıca durulması gereken bir süstür. Bilindiği üzere "gümüşsaçak" lar, gerdanlıkta, küpede veyahut da diğer elbise süslerinde bulunabiliyordu.

İşte bizim boncuk sözümüzün, uzun tarih ve hikayesi, kısaca böyledir. Bu sözün aslı, boncuk mu; yoksa monçuk mu idi. O da ayrı bir tartışma konusudur. Bugün Ortaasya Türklerinin birçoklarında da monçuk, yani boncuk, sadece gerdanlık anlayışına söylenir. Bilindiği üzere Türkler, süse çok düşkündüler. Bu sebeple Kırgızlarda da şöyle bir atasözü vardı: "Yemekten, içmekten artırılıp alınan gerdanlık (monçuk), kurusun, yani yok olsun". "Saç boncukları" da vardı ki, bunlar daha çok saçlara takılırlardı. Bu saç boncukları ile saç süslerine, Anadoluda da bugün bile rastlanmaktadır.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-22-2008, 12:05   #8
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

İnci gerdanlık:

Anadolunun bazı yerlerinde gerdanlığa, külte gibi bazı adlar da verilir. Doğal olarak bunlara, "inci" dizileri ile ilgili süsleri de katmak gereklidir. Selçuk çağının başlarında derlenmiş olan türkçe kültür sözleri arasında, Oğuzların da "gerdanlık"a, kılide, kılıda gibi adlar verdiklerini görüyoruz.

"Oğuzlar", İslam dünyasının yakınında oturan Türklerden idiler. Bu sebeple, yukarıda adı geçen Oğuz süslerinin, arapça kılada sözünden geldikleri hususunda, hiç bir şüphemiz yoktur. Böylece Kaşgarlı Mahmud da, diğer Türklerde buna bakan dendiğini söylemekte gecikmemektedir.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-22-2008, 12:09   #9
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

Boyun halkası:

Bakan sözü eski türkçede, "halka ve toka" anlamına geliyordu. Bu halkaya daha önce değinmiştik. Çuvaş Türkleri de, gerdanlığa alga diyorlardı. Bu söz de, arapçadan türkçeye girmiş ve türkçeleşmiş olan, "halka" sözünden başka birşey değildi.

"Boyun halkası" Anadoluda da gerdanlık için kullanılan bir sözdür. Bunlara asım takım, asım takın sözlerini de katabiliriz. Düzüm de, inci gerdanlık anlayışına gelen çok eski bir Türk sözüdür.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Eski 06-22-2008, 12:31   #10
kobali
Bölüm Sorumlusu
 
kobali - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
Bulunduğu yer: Antalya
İletiler: 1,312
Varsayılan Ynt: KOLYE, BİLEZİK VE YÜZÜKLER

BİLEZİKLER VE KOLÇAKLAR:

Bilezik de Türklerin, kadın olsun erkek olsun, herkes tarafından çok sevilen süs eşyalarından biridir. Yalnız tarih ve dil kaynakları ile halk bilgisi derlemelerinde değil; kazılarda da bol ve çeşitli bilezikler ile, bunlarla ilgili birçok bilgiler ele geçmiştir. Doğal olarak bileziklerin de, pek çok ayrı çeşitleri vardı. Anadoluda da, bilezik şekillerini birbirinden ayırmak için, çeşitli sözler kullanılmıştır.

"Tellerin bükülmesi" ile yapılan bileziklere burma; akıtmalı olanlara akarsu veya akıtma; dilimli bileziklere dilmiç; savatlılara kabara; bir tel halinde olanlara şeve; boncuk dizilerine tor veya yandım ve diğer bazı çeşitlerine de yedek adı verilmiştir. Özellikle yedek, Anadoluda çok yaygındır. Normal veya daha geniş bileziklere de, kolbağı ve kolçak gibi adlar verildiğini görüyoruz.

Bilezik sözü ana tabir bir sözdür.
__________________
ÖNCE VATAN
kobali isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Tarz

Yetkileriniz
Konu Açmaya Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
İletinizi Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Fikirmeydanı Kuralları
Hızlı Erisim


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 18:35.


vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56