Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı

Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı (http://www.turkcutoplumcu.org/fikirmeydani/index.php)
-   Sözcük Türetme Alanı (http://www.turkcutoplumcu.org/fikirmeydani/forumdisplay.php?f=99)
-   -   Elektrik için (http://www.turkcutoplumcu.org/fikirmeydani/showthread.php?t=5397)

Oğuz Yabgu 11-09-2007 00:52

Elektrik için
 
Elektrik için düşünelim. TDK'nın bir önerisi varsa belirtiniz.

Zh4n'ın önerileri içinde elektrik için yıldırık/ yıltırık vardı. Bu -dırık eki, "-tırık" biçiminde oluyor mu tam bilemiyorum. Boyunduruk'da "d" sesi kullanılmış. Kazakça'da gözlük, "közildirik" tir. Burada da "d" sesi kullanılmış. Eski Türkçe'de belkide "-tırık" olması gereken bu ek, günümüzde -dırık biçimini almış olabilir.

Birinci önerimiz "yıldırık" /yıltırık. Bunun kök hali aslında "yal-" olmalıdır. Yani ateş, alev anlamındaki (yalaz). Yani sözcüğümüz yaldırık da olabilir.

Başka bir öneri olarak güçakım da aklıma geliyor. Ya da sadece "akım" nasıl olur acaba? "yaldırım" da diyebiliriz. Anlamı açısından türetilirse "yaldırıt" olabilir.

Yani -yal kökünden:

*Yıldırık, *yaldırık, *yaldırım, *yaldırıt, *yıldırıt

gibi seçenekler olabilir. Bana "yaldırım" fena gelmedi.
------

Güç ile düşünürsek:

*güçakım, *güçakıt, *güçakış *güçakar,

*akargüç

*güçveri, *güçverit,

*güçiter, *itergüç,

*güçatım, *güçatar

Şimdilik aklıma gelen öneriler olabilir. Öneri ve düşüncelerinizi belirtiniz.

Türk'ÇE 11-09-2007 01:13

Ynt: Elektrik için
 
Sanırım Oktay hoca buna kıvıl- kıvıllık diyordu.Kendisinin bulduğu bir terim.

Oğuz Yabgu 11-09-2007 01:19

Ynt: Elektrik için
 
Kıvıllık, kıvılcım'ın kıvılı herhalde. Bana garip geldi ama madem hocamız demiş :) aklımızda bulunsun.

Tanrıkut 11-09-2007 10:08

Ynt: Elektrik için
 
Ben şimdilik akım ya da ceryan kullanıyorum.

Oğuz Yabgu 11-09-2007 23:19

Ynt: Elektrik için
 
Haydi arkadaşlar, yorumlarınızı yazın. Sizler yorum yazmadıkça öyle kalacak bu sözcükler.

Türk'ÇE 11-10-2007 01:42

Ynt: Elektrik için
 
Ceryan aslında çok kullanılan bir sözcük,milletin diline yerleşmişti ama ne oldu aniden anlamadım dillerine "elektirik" çarptı anlaşılan.

Akım derkende herkesin aklına gelen elektirik olacaktır ama yeterli değildir.

Bu arada TDK'nin önerisini sormuşsun. TDK'da Oktay hoca'nın "Fiziksel kimya terimler sözlüğü"nü öneriyor ve orda da dediğim gibi "kıvıl" geçiyor.Hatta wikipedi gibi garip kaynaklarda bile, Elektirikden bahsedildiğinde parantez içinde "kıvıl" terimi geçiyor.Yani TDK bunu önerdiğine göre kabul etmiş sayılmaz mı?

Ben hâlâ kıvıl diyorum dilime yerleştiriyorum o'na göre varsa öneri alışkanlık olmadan belirtin. :D

zh4n 11-10-2007 17:55

Ynt: Elektrik için
 
Güçakımı ya da akargüç sanki kulağa daha hoş geliyor gibi .

Oğuz Yabgu 11-10-2007 20:49

Ynt: Elektrik için
 
Doğru KünAy, güç ve enerji arasında farklılık var. Zaten enerjinin Türkçesinin bulamadığım için bir üst orunu olan "güç" ü kullanmak zorunda kaldım.

Türk'ÇE 11-11-2007 02:52

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Oğuz Yabgu Rumuzlu Üyeden Alıntı
Doğru KünAy, güç ve enerji arasında farklılık var. Zaten enerjinin Türkçesinin bulamadığım için bir üst orunu olan "güç" ü kullanmak zorunda kaldım.

Güç konusuna Künay iyi bir açıklama getirmiş.Bunun olamayacağını daha iyi anlıyoruz.
Enerji'nin Türkçesi "Erke" TDK'nun önerisidir.

Kıvıl sözcüğü üzerinde durmamızın faydası var diye düşünüyorum.

BEYATLI 11-11-2007 17:54

Ynt: Elektrik için
 
Ya ben neden yorum yapamıyorum bu tür iletilere... :(:(:(:(

Oğuz Yabgu 11-11-2007 20:03

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

BEYATLI Rumuzlu Üyeden Alıntı
Ya ben neden yorum yapamıyorum bu tür iletilere... :(:(:(:(

Ah bir yorum yapsanız her şey çok daha kolay olacak :)


Alıntı:

Türk'ÇE Rumuzlu Üyeden Alıntı
Güç konusuna Künay iyi bir açıklama getirmiş.Bunun olamayacağını daha iyi anlıyoruz.
Enerji'nin Türkçesi "Erke" TDK'nun önerisidir.

Kıvıl sözcüğü üzerinde durmamızın faydası var diye düşünüyorum.

Erk'in anlamı Türkçede güç, irade yetkisidir. "Erke" buradan türetilmiş. Yerine göre kullanılabilir bir sözcük. Kıvıl, kıvıllık konusunda bazı arkadaşlarımın görüşlerini aldım. Ama iki, üç arkadaş da çekimser kaldı. Arkadaşlarımız görüşlerini belirtsinler. Çoğunluk sağlandığı taktirde memnuniyetle dizgimize ekleyelim. Ben yaldırım veya yaldırıt'ı beğenir gibiyim. Yıldırımın enerjisiyile aynı türde olduğu için.

Oğuz Yabgu 11-12-2007 01:07

Ynt: Elektrik için
 
Şu ana kadarki öneriler içinde yorumu yapılanlar:

Kıvıllık, Yaldırım, yaldırıt, akargüç ve güçakımı

Zaten toplam 5 kişi yazdı. Birimiz de yazmadığını yazdı :)

Oğuz Yabgu 11-12-2007 23:21

Ynt: Elektrik için
 
Lay lay lom, lay lay loom :D

Oğuz Yabgu 11-13-2007 22:47

Ynt: Elektrik için
 
Konuyu gündeme taşıyayım diye yaptım ama kimse sallamadı : )

Göktepe 11-14-2007 22:54

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

KünAy Rumuzlu Üyeden Alıntı
Alıntı:

Tonyukuk Rumuzlu Üyeden Alıntı
Lay lay lom, lay lay loom :D

Bunlar nedir? : ) Elektrik mi çarptı?

Dikkat çekmeye çalışıyor. :)

Ben Yaldırım'ı beğendim. Hem türetilişi bakımından mantıklı, hem de hiç duymayan birinin dahi biraz düşününce anlamını çıkarabileceği bir sözcük.

Bu arada Oğuzhan, az katılım oluyor diye söylenip duruyorsun ama, zaten kaç kişiyiz ki şurada.. (:

Oğuz Yabgu 11-14-2007 23:00

Ynt: Elektrik için
 
Doğru zaten az kişiyiz de "kızım sana söylüyorum gelinim sen anla" misali, bari olanlar katılsın diye söylüyorum :D Böylece 15 kişi civarına çıkabiliriz : )


ASLIM 11-15-2007 02:00

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Tonyukuk Rumuzlu Üyeden Alıntı
Doğru zaten az kişiyiz de "kızım sana söylüyorum gelinim sen anla" misali, bari olanlar katılsın diye söylüyorum :D Böylece 15 kişi civarına çıkabiliriz : )


Ben "kıvıllık" ı beğendim Tonyukuk Uşağum ;) Geç fikir beyanı için affet lütfen!... :-[

Oğuz Yabgu 11-15-2007 21:07

Ynt: Elektrik için
 
Yanliş yazdin uşağum! O kivilluk olacaidi :D

ASLIM 11-15-2007 21:14

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Tonyukuk Rumuzlu Üyeden Alıntı
Yanliş yazdin uşağum! O kivilluk olacaidi :D

He da... oyle!... İdare et Oğuzhanum :)

Mühendis 11-15-2007 21:16

Ynt: Elektrik için
 
Valla oğuzhan konuyu okudum. yazacak şeyde bulamadım.

Açıkça hiç birini beğenmedim. Elektirik daha bir karizmatik geliyor. Daha bir albenili. Ya da öyle birşey işte.

Oğuz Yabgu 11-15-2007 21:17

Ynt: Elektrik için
 
Arada olir daa, ne demak :D

3 Kıvıllık, 2 Yaldırım oldu. Öneriler içinde yaldırıt, yaldırık ve akargüç de var.

Oğuz Yabgu 11-15-2007 21:21

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Mühendis Rumuzlu Üyeden Alıntı
Valla oğuzhan konuyu okudum. yazacak şeyde bulamadım.

Açıkça hiç birini beğenmedim. Elektirik daha bir karizmatik geliyor. Daha bir albenili. Ya da öyle birşey işte.

:)

Mühendis, çok daha iyi seçenekler sunmak isterdim ama elden gelmedi şimdilik. Kafanda bir öneri oluşursa ekle buraya. Üfürükçü fena değildi mesela :D

Mühendis 11-15-2007 21:29

Ynt: Elektrik için
 
Yetiniriz abi. Kıvıllık diyorum. 4 olsun.

yeni kelime bulamadım. Ama şöyle bir açıklama yapabilirim.

Kıvıllık : Said Nurs-i'nin kafasının basmadığı erke türü.

Oğuz Yabgu 11-15-2007 21:37

Ynt: Elektrik için
 
Bu kıvıllık'ta bir çekicilik var galiba ama ben keşfedemedim :D Evet kıvıllık 4 oldu, yaldırım 2.

Göktepe 11-15-2007 23:10

Ynt: Elektrik için
 
Elektrik ile ilgili biraz araştırma yaparken(sözcüğün kökeni vs..) ilginç şeylere rastladım. Pek alakalı olmayacak ama paylaşmak istedim..

"Tales, çalışmaları esnasında kehribar'ın yünle ovulduğunda tüy ve saman gibi hafif maddeleri kendine çektiğini, uzun süreli ovmalarda ise insan vücuduna yaklaştırıldığında küçük kıvılcımlar çıkardığını farkedip bazı araştırmalarda bulunmuştu."

"Antik Yunanca'da kehribar anlamına gelen ēlektron sözcüğü, Yeni Latince'de kehribar gücü anlamına gelen electrica kelimesi olarak kullanım alanı bulmuştu."


Bana çok ilginç geldi. "Kehribar gücü" demekmiş elektrik

Oğuz Yabgu 11-15-2007 23:50

Ynt: Elektrik için
 
Elektro gitar da "kehribar güçlü gitar" oluyor o zaman, ilginç :D "Kehribarlık" mı desek acep : )

Şaka bir yana güzel bir bilgi oldu. Yazdığın için teşekkürler. Adamlar nelerden kelime çıkarıyor.

Türk'ÇE 11-16-2007 00:07

Ynt: Elektrik için
 
Tekrar ediyorum kıvıllık..

Biraz yaymacılık(propaganda) yapalım;
Kıvıllık sözcüğü, değerli Hocamız Oktay Sinanoğlu'nun bir buluşu "Fiziksel kimya terimler sözlüğü"nde görebilirsiniz,bu sözlük şuan TDK tarafından önerilip,terim aramaları yaptığınızda,eğer sözcüğün karşılığı var ise..misâl;TDK'na giriyorsunuz,Elektirik yazıyorsunuz karşınıza "kıvıllık" karşılık olarak çıkıyor altında kaynak olarak Oktay hocanın sözlüğünü gösteriyor :D :D
İşte olay bu. :D
Bu arada Hikemide "kıvıllık" diyor bunu Künay doğruladı."Kıvıllık sözcüğünü ilk Hikemiden duymuştum..." diye yukarda yazısı var 5 olduk :D

baktım ki kızışmış sonuçlar,bende Ali cambaz oyunu ile çözerim işi,(yeni üyeliklerle) :D

Oğuz Yabgu 11-16-2007 00:17

Ynt: Elektrik için
 
Yarın 6 arkadaş çağırıyorum :D

Türk'ÇE 11-16-2007 00:27

Ynt: Elektrik için
 
sayını daima 2 ile çarpıyorum;sende 6 ise, 12 olur bizde :D

Oğuz Yabgu 11-16-2007 00:31

Ynt: Elektrik için
 
100 katı 100 katı :D

Oktay Hocamız'ın elektrik ve pek çokları için birer karşılık ortaya koyması taktire şâyan bir şey. Ben "Kıvıllık" sözcüğünün yaygınlaşmasında sıkıntı olduğunu düşündüğüm için (ilk defa sizlerle duydum) biz de düşünelim dedim. Ama görülüyor ki bu konuda çoğunluk sağlanmaya başladı. Bu sözcükleri halkımızın kullanacak olması sebebiyle, anlaşılırlığı ve dile yatkınlık meselesi önem kazanıyor. Bu yüzden yaldırım önerisini sundum. Konumuzu birkaç içinde sonlandırırız. "Kıvıllık" önerisindeki çoğunluk hali devam etmiş ise memnuniyetle dizgimize ekleriz.

Oğuz Yabgu 11-16-2007 19:02

Ynt: Elektrik için
 
Eğer bizim çabamız, Türk diline katkıda bulunmaksa (kendi özvarlığıdan), bunu o dili kullanmakta olan "millet" için yapıyoruz demekir. Millet için yapıyorsak hem anlamına hem de kulak - dil yatkınlığına önem göstermek gerekir.

Günaydın ve Tünaydın aynı dönemde sunulmuş önerilerdir. Ama sadece birisi tutmuştur. Tünaydın'ın tutulmama sebebi anlaşılma sorunudur. Çünkü "Tün" kökü, Eski Türkçede gece demektir. Ama günümüz Türkçesinde bu " bir önceki gün" (dün) anlamını kazanmıştır. O yüzden "Tünaydın" demek bugünkü Türkçede geçti artık, yeni mi uyandın!" anlamını verir : )

Elbette Türk diline hakim kişiler, sorumlu kurumlarımız, özellikle yeni girme yabancı sözcüklere Türkçe karşılık önerilerinde bulunmalılar. Bu bir nevi sorumluluktur. Ama gösterilen çaba en uygun sözcük bulunana kadar sürmelidir ki, işe yarasın. Bunu halk kullanmadığı, tercih etmediği sürece hiçbir anlamı yoktur!

O yüzden bazen önerisi yapılmış sözcüklerin de konusunu açıyoruz ki, elimizden geliyorsa daha uygun bir kullanım ortaya koyalım. Yoksa istersen sözlüğüne binlerce kelime yerleştir, hiçbir değeri yoktur. Elektrik konusunu da bu sebeple açtık. Oktay Hocamızın bir önerisi olduğunu sonradan öğrensemde. Sonuçta bu bir öneri konumundadır. Biz de önerimizi yaparız; hangisi kabul görürse onu bünyemize ekleriz.

Oğuz Yabgu 11-16-2007 19:43

Ynt: Elektrik için
 
Konumularımız içinde türetilen sözcüklerin cümle içinde kullanılarak denenip denenmediği sorulmuştu. "Otomatik" için açtığımız konuda geçti. Biz de şu anki sözcükleri cümleler içinde görelim.

1. Cümle ( Binada elektrik var mı?)

* Binada kıvıllık var mı?

* Binada yaldırım var mı?

2. cümle ( Dikkat! elektrik kaçağı bulunabilir.)

* Dikkat, kıvıllık kaçağı bulunabilir!

* Dikkat, yaldırım kaçağı bulunabilir!

3. cümle (Şehirde elektrik tümden kesilmiş/ gitmiş.)

* Şehirde kıvıllık(lar) tümden kesilmiş.

* Şehirde yaldırım(lar) tümden kesilmiş.

4. cümle (Prizle oynarken adamı elektrik çarptı)

* Prizle oynarken adamı kıvıllık çarptı.

* Prizle oynarken adamı yaldırım çarptı.


Birkaç gün içinde konumuzu sonlandırırız. Şu anda görüş beyan edenler içinde Kıvıllık 4, yaldırım 2. Dolaylı yoldan Hikemî'nin önceden "kıvıllık" önerisini duyduğunu biliyoruz. Eğer bu öneriler içinde kıvıllık kararını bildirirse durum beşe çıkacaktır.

Akçura 11-16-2007 22:39

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Tonyukuk Rumuzlu Üyeden Alıntı
Konumularımız içinde türetilen sözcüklerin cümle içinde kullanılarak denenip denenmediği sorulmuştu. "Otomatik" için açtığımız konuda geçti. Biz de şu anki sözcükleri cümleler içinde görelim.

1. Cümle ( Binada elektrik var mı?)

* Binada kıvıllık var mı?

* Binada yaldırım var mı?

2. cümle ( Dikkat! elektrik kaçağı bulunabilir.)

* Dikkat, kıvıllık kaçağı bulunabilir!

* Dikkat, yaldırım kaçağı bulunabilir!

3. cümle (Şehirde elektrik tümden kesilmiş/ gitmiş.)

* Şehirde kıvıllık(lar) tümden kesilmiş.

* Şehirde yaldırım(lar) tümden kesilmiş.

4. cümle (Prizle oynarken adamı elektrik çarptı)

* Prizle oynarken adamı kıvıllık çarptı.

* Prizle oynarken adamı yaldırım çarptı.


Birkaç gün içinde konumuzu sonlandırırız. Şu anda görüş beyan edenler içinde Kıvıllık 4, yaldırım 2. Dolaylı yoldan Hikemî'nin önceden "kıvıllık" önerisini duyduğunu biliyoruz. Eğer bu öneriler içinde kıvıllık kararını bildirirse durum beşe çıkacaktır.


Yeni karşılıkları cümle içinde kullanmak isabetli olmuş, eline sağlık. Ben de “yaldırım”dan yana tercihimi kullanıyorum. Galiba KIVILLIK:4, YALDIRIM:3 oldu. Çok çekişmeli gidiyor. ;)

Oğuz Yabgu 11-16-2007 22:45

Ynt: Elektrik için
 
Gerçekten çekişmeli oluyor : ) Evet, kıvıllık 4, yaldırım 3 oldu.

zh4n 11-16-2007 22:57

Ynt: Elektrik için
 
yaldırım bana daha güzel geliyor gerek yazılış olarak gerekse de ses olarak kulaa ve göze hitap ediyor :)

Oğuz Yabgu 11-16-2007 23:09

Ynt: Elektrik için
 
O zaman "yaldırım" mı diyorsunuz zh4n? Karışıklık olmasın diye soruyorum. Bu arada "zh" birleince "c" sesini veriyor değil mi? Bu rus abecesi olan kril'den latin abecesine çevrilirken kullanılan bir yöntem. Bu "j" sesini de veriyor.

zh4n 11-16-2007 23:58

Ynt: Elektrik için
 
Alıntı:

Tonyukuk Rumuzlu Üyeden Alıntı
O zaman "yaldırım" mı diyorsunuz zh4n? Karışıklık olmasın diye soruyorum. Bu arada "zh" birleince "c" sesini veriyor değil mi? Bu rus abecesi olan kril'den latin abecesine çevrilirken kullanılan bir yöntem. Bu "j" sesini de veriyor.

evet ben yaldırım diyorum. Ayrıca zh nin rus abecesiyle alakası yok benim ismim Oğuz Han yani en sonda ki 4 harf zhan :D

Oğuz Yabgu 11-17-2007 00:43

Ynt: Elektrik için
 
Sizle aynı zamanda adaşız o zaman :D Durumu ta nerden nereye bağlamışım. Ben de şimdiye kadar herhalde isminiz Can'dır diyordum.

Evet, kıvıllık 4, yaldırım 4 oldu.

Türk'ÇE 11-17-2007 01:29

Ynt: Elektrik için
 
Bende Kıvıllık diyorum ayrıca Hikemide kıvıllık diye önermişti.6 oldu :D

Bende kıvıllık diyorum 7..

kıvıllık olsun 8...

olsun be yav 9...

kivulluk olsun daa 10... :D :D :D :D

Oğuz Yabgu 11-17-2007 01:58

Ynt: Elektrik için
 
Henüz Hikemî yazmadı, banane :)

Hem daha diğer beni ve benim akrabalarımı saymadık : )

Söylediklerine göre hepsi yaldırım, yaldırım diye bağırıyorlar :D


24 Saatlik Zaman Dilimi +2. Şuan Saat: 07:46.

vBulletin® Sürüm 3.8.4
Telif ©2000 - 2022, Jelsoft Enterprises Ltd. Türkçü Toplumcu Ağalanı'nın tüm hakları Türk Milleti'ne aittir. Kaynak göstererek alıntı yapmak serbesttir.
Türkçü Toplumcu Fikirmeydanı

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56